'Wat moet ik dan? Een gehoorapparaat?'

Horen met je brein. Wies Verbeek gaat voor Wies Goes Ageless of zoek naar hoe het eigenlijk zit, met ons gehoor. Dit artikel is in een uitgebreidere versie te vinden in de Nouveau die nú in de winkels ligt (met Máxima op de cover). Je bestelt 'm hier.

Article continues after the ad

‘C-V-D…’ De arts die ik telefonisch aan het interviewen ben, spelt haar e-mailadres. Om te checken of ik het goed heb, herhaal ik het: ‘Dus: Johan Victor, Dirk..?’ ‘Nee,’ zegt ze. ‘C-V-D, niet J-V-D.’ Maar ik hoor het weer niet goed. Geïrriteerd herhaalt ze het nog een keer, om na de derde keer te zeggen: ‘De C van Carolien.’ Ik denk: ‘Praat dan ook duidelijk’, maar ik weet dat het probleem niet bij haar ligt.

Het ligt bij mij; ik hoor wel meer dingen niet goed. Mijn vriend heeft afgelopen week een nieuwe deurbel geïnstalleerd, omdat ik de oude vanuit de keuken niet kon horen, waardoor ik regelmatig zíj́n DHL-pakjes miste. Ook wil ik altijd de tv net wat harder zetten dan hij. Kortom: ik verdring mijn afnemende gehoor.

Want wat moet ik dan? Een gehoorapparaat?! Ik moet er niet aan denken. Ten eerste lijkt het mij een ontzettend gedoe. Telkens goed moeten afstellen als je in een andere geluidsomgeving bent. Ten tweede, en misschien moet dit wel de ‘ten eerste’ zijn: ik vind het echt zo’n bejaardending. Sorry, mensen met een hoortoestel, maar dat vind ik.

Ja, ik weet dat de apparaatjes tegenwoordig heel geavanceerd en bijna onzichtbaar zijn, maar dan nog. Het is weer een teken dat je aan het aftakelen bent. Nu ben ik niet de enige die geen zin heeft in een hoortoestel. Veel mensen met ouderdomsslechthorendheid (presbyacusis) stellen de aanschaf van een hoortoestel heel lang uit; soms wel tien jaar.

Hoe eerder hoe beter
Maar hoe (on)verstandig is het eigenlijk om geen ‘gehoorondersteuning’ te nemen en kun je überhaupt iets doen om de achteruitgang van het gehoor tegen te gaan? Neuropsycholoog Sophia Kramer, hoogleraar Auditief Functioneren & Participatie aan het Amsterdam UMC, weet alles over de samenwerking tussen het brein en het gehoor.

Wanneer en waardoor wordt ons gehoor eigenlijk minder?
Prof. Kramer: ‘Zo rond de leeftijd van 20 jaar begint het gehoor al minder te worden, maar dat gaat heel langzaam en daarom merk je er dan vrijwel niets van. Die achteruitgang versnelt ineens vanaf het 50e levensjaar, vanwege de slijtage van de haarcellen in het binnenoor. En dat het bij de een sneller gaat dan bij de ander, kan door allerlei factoren komen. Denk aan erfelijkheid of de mate waarin je blootgesteld bent aan harde geluiden, roken. In elk geval is ouderdomsslechthorendheid onomkeerbaar.’

Hm, jammer. Maar kun je wel erger voorkomen? Kun je de achteruitgang afremmen?
‘Ja, voor het gehoor geldt net als voor veel andere lichaamsfuncties: rust roest. Als je door het ouder worden bepaalde geluiden minder goed of niet meer hoort, kunnen de gedeelten van de hersenen die die gehoorprikkels opvangen, achteruitgaan en hun functie verliezen. Net zoals spieren die je niet meer gebruikt. Horen doe je dus niet alleen met je oren, maar ook met je brein. Als je een gehoorapparaat gebruikt, wordt dat ongebruikte gedeelte weer wakker geschud.’

Dus het is eigenlijk heel onverstandig om een gehoortoestel uit te stellen?
‘Ja, daar zouden we meer van op de hoogte moeten zijn. Meer onderzoeken hebben aangetoond dat er een verband is tussen gehoorverlies en cognitieve achteruitgang. Nieuw onderzoek laat zien dat het dragen van gehoorapparaten kan beschermen tegen die achteruitgang en verondersteld wordt dat het de kans op dementie kan verkleinen. Daar moet nog verder onderzoek naar gedaan worden.’

Wat raad je mensen aan die, net als ik, merken dat hun gehoor achteruitgaat?
‘Om eens te kijken of je gemotiveerd ben om een gehoortoestel aan te schaffen. Daarvoor begin je bij de audicien of bij de huisarts, om te kijken of er geen andere problemen zijn dan de “gewone” gehoorachteruitgang. Het trommelvlies of middenoor kan bijvoorbeeld beschadigd zijn. In dat geval zal de huisarts of de audicien je doorverwijzen naar een kno-arts. Als je oren geen proppen hebben en niks mankeren, gaat de audicien verder onderzoek doen en met je bespreken welk gehoorapparaat bij je past. Hoe eerder je eraan went, hoe beter.’

Het gesprek met professor Kramer heeft mij zo aan het denken gezet dat ik meteen tot actie over ben gegaan. Ik heb net mijn onderzoek bij de audicien achter de rug. Hoewel het gehoorverlies niet schokkend is, hoor ik wel zoveel minder dat ik voor een hoortoestel in aanmerking kom.  Over een paar weken mag ik de eerste gaan uitproberen. Bejaard vind ik het inmiddels helemaal niet meer.

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in