De ándere kant van de constitutionele monarchie: Prinsjesdag 2020
De ándere kant van de constitutionele monarchie: Prinsjesdag 2020

Wát een gemiste kans van Den Haag.

Hoe ultiem 'constitutionele monarchie' zou het zijn geweest om een stembureau in te lopen en daar koning Willem-Alexander en koningin Máxima achter een spatscherm te zien zitten?

De Oranjes hadden zich opgegeven als vrijwilligers voor het bemannen van een stembureau bij de Tweede Kamerverkiezing van volgende week. Dat vertelde de koning deze week tijdens een digitaal werkbezoek dat in het teken stond van de organisatie en voorbereiding op de stembusgang.

Article continues after the ad

Het koninklijke aanbod is door de gemeente Den Haag, waar het paar woont, afgeslagen omdat er al voldoende vrijwilligers waren, zo voegde de koning eraan toe. Het is ook een gemist fotomomentje voor de Oranjes, je ziet het vóór je, hoe ze lekker op de fiets naar het stembureau zouden zijn gegaan. 

De gravinfluencer stemt voor het eerst

Leden van het Koninklijk Huis die achttien jaar of ouder zijn hebben net als alle stemgerechtigde burgers een oproep in de brievenbus gekregen om hun stem uit te brengen voor de verkiezing van een nieuwe Tweede Kamer. Behalve Willem-Alexander, Máxima en Beatrix zijn dat prins Constantijn en zijn vrouw Laurentien en prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven.

Gravin Eloise is achttien en zal voor het eerst gaan stemmen. Deze Oranjes kunnen zelf naar de stembus gaan of, als ze liever niet willen opvallen, iemand anders machtigen namens hen te stemmen. Hoe dan ook hoeven ze niet bang te zijn dat bekend wordt op wie ze stemmen. Want, zoals in de Grondwet verankerd is, 'worden de verkiezingen gehouden bij geheime stemming'. 

Koning is onpartijdig

De koning en koningin stemmen zelf niet; het staatshoofd dient boven de partijen te staan. Ook koningin Máxima en prinses Beatrix maken geen gebruik van hun stemrecht. Stemonthouding past in een lange traditie van de Oranje-vorsten. Ook de koninginnen Wilhelmina, Juliana en Beatrix gingen nooit stemmen; zelfs niet toen er tussen 1917 en 1970 in ons land een stemplicht c.q. opkomstplicht bestond. Kijk je naar de letter van de wet, dan overtraden de koninginnen door niet te gaan stemmen in die jaren de wet. 

Juliana stemde als prinses wel - hier krijgt ze in 1935 in een stemlokaal in de Schoolstraat haar stembiljet...

...en na haar stem te hebben uitgebracht  vervolgde ze haar weg met haar hofdame. Ook na haar aftreden als koningin maakte ze gebruik van haar stemrecht - in 1998 stemde ze in Baarn, gewapend met haar rollator, wat prompt leidde tot speculaties over haar politieke voorkeur. Dat gaat ZM dus niet doen, wel hoopt Willem-Alexander 'dat zoveel mogelijk mensen van hun democratisch recht gebruikmaken'. 

Foto's (c) Het Geheugen van Nederland, Getty Images 

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in