'Ik trek me niets meer aan van wat je als vrouw opgelegd krijgt.'

Voor Nouveau interviewde Manon Uphoff collega-auteur Heleen van Royen. De schrijfsters komen uit een andere literaire hoek, maar hebben gedrevenheid, een bloeiende carrière en een volwassen dochter uit een voorbije relatie gemeen.

Article continues after the ad

Manon Uphoff: Twintig jaar schrijverschap…

Heleen van Royen: ‘Ja, Simone van der Vlugt had het laatst over haar 25-jarig jubileum. Ik dacht nog: o, is dát soms het echte getal! Maar twintig jaar, twee decennia schrijven, dat vind ik echt wel wat!’

We ontmoeten elkaar in Heleens huis in Hilversum. Heleen zit ontspannen aan de ene, ik ruim anderhalve meter van haar vandaan aan de andere kant van de tafel. De honden drentelen om haar heen, hun nagels krassend over de houten vloer. De fotoshoot voor het interview zit er op, en Heleen toont snapshots.

Wie schrijft komt in beeld, en iedereen is gewend aan beelden van Heleen. Beelden die ze vaak zelf maakt en inzet, beheerst, controleert. Zoals in het Letterkundig Museum in Den Haag met haar naaktselfies (Selfmade).

Vind je het belangrijk welke afbeeldingen van jou de wereld ingaan? Om de regie te houden?

‘De regie houden is zeker prettig. Als je het beeld bij een interview pas ziet als het al is gedrukt, kan dat soms voor een onaangename verrassing zorgen. Het is fijn als bij een fotoshoot alles goed gaat en de sfeer prettig is, zoals bij de shoot voor Nouveau. Ik had een geweldige fotograaf, dito visagist en stylist én het thema was Catherine Deneuve! Wat kan er dan misgaan?’

In Moeder, dochter, minnares zijn stukken verzameld over een langere periode; interviews, columns, verhalen over je persoonlijke leven. Wat opvalt is dat het allemaal zo ongelooflijk soepel leest. Alsof het schrijven ervan helemaal geen moeite kost… Is er zoiets als een typische Heleen van Royen-stijl?

‘Ja, dat denk ik wel, ik houd niet van romantische tierlantijnen, ellenlange uitweidingen. Ik wil er humor in, droog en onderkoeld. Om het zo te krijgen is veel werk. Easy reading, is hard writing. Ik hoor het ook altijd terug in mijn hoofd, of het klopt, de melodie, het ritme. Daar let ik op, dat is nog uit mijn journalistentijd.’

Heleen is oma geworden, iets waar ze heel blij mee is. ‘Ik verzet me tegen hypocrisie, tegen een vast beeld van hoe mensen moeten zijn. Die verschillende rollen vind ik juist zo mooi. Dat je zoveel tegelijk kan zijn. Schrijver, maar ook moeder, en een dochter. En een vriendin, een minnares. En sinds kort ook oma. Iedereen doet daar zo besmuikt over. “O, wil je wel oma genoemd worden?” Alsof het iets ergs is! Ja, natuurlijk wil ik ‘oma’ genoemd worden; er is maar één iemand die dat tegen me kan zeggen en dat is mijn eigen kleinkind. Niet Heleen. Iedereen zegt al Heleen!’

Het taboe op ouder worden voor vrouwen?

‘Ja, daar kan ik me echt over opwinden. Een vrouw die moeder wordt, jaaaaa, dat vinden we mooi, vruchtbaarheid en zo. Maar oma (maakt walgend geluid), dan hoor je er niet meer bij! Dat is toch heel lelijk! Stel je voor dat je het allemaal niet had meegemaakt, dan ben je dood.

Ik wilde ook altijd graag oma worden, verheugde me al op dat idee toen mijn kinderen klein waren. Een oudere man die meer statuur heeft dan een oudere vrouw met kennis, ervaring, wijsheid, inzicht? Ik verzet me daartegen. Ik moet er ook echt niet aan denken om weer twintig of dertig te zijn. Moet dan alles opnieuw? Net of je zo’n zware roman helemaal opnieuw moet schrijven. En ik kan je vertellen, je groeit echt mee met je leeftijd. Dat hele gedoe van “in mijn hoofd ben ik nog achttien”.’

'Ik voel me echt 55! Maar ik ben (ook) levenslustig, ik hou van seks'

Met nadruk: ‘Nee hoor, nee, ik ben helemaal geen achttien! Dat is niet zo, dat is niet waar. Ik zie mensen van achttien en zo ben ik helemaal niet, ook niet in mijn hoofd. Ik voel me echt 55! Maar ik ben (ook) levenslustig, ik hou van seks, ik ben een seksueel wezen, ik heb een vriend (drummer/tv-producer Bart Meeldijk, 34 jaar).

En ja, hij is jonger dan ik, maar het kan gewoon allemaal, al die dingen, je hoeft niet te kiezen voor één ding. Als het aan mij ligt word ik honderd. Ik ga dat hele traject in alle openlijkheid afleggen, me er niets van aantrekken wat je als vrouw opgelegd krijgt. Ik kom naar buiten met alles, met mijn hele leven en zijn, ik zie nog wel hoe, naakt of niet, ik ga het feestelijk maken.’

(c) Nouveau / DPG Media 2021

Dit is een fragment uit het veel langere interview dat Manon voor de printeditie van Nouveau schreef. Je kunt het hele verhaal lezen in editie 15-2020 en die is te bestellen op Magazine.nl, tijdelijk zonder verzendkosten.