Elizabeth Taylor als Cleopatra, 1963
Elizabeth Taylor als Cleopatra, 1963

Zó roken de Egyptische koningin en andere historische powervrouwen.

Cleopatra was de machtigste vrouw van haar tijd, maar liet zich tussen de staatszaken door niet verslonzen. Er is veel bekend over haar schoonheidsrituelen, zoals baden in ezelinnenmelk en het drinken van parels in wijnazijn voor een mooie teint. Haar parfum was tot nu toe een raadsel, maar wetenschappers van de universiteit van Hawaii hebben in samenwerking met parfumeurs een geur gecreëerd die ze heel goed zou hebben kunnen dragen.

More content below the advertising

Bij een archeologische opgraving ten noorden van Cairo is een parfumfabriekje onder het zand vandaan gekomen, met vele kleine glazen flesjes en keramieken kruikjes. Na duizenden jaren viel daar niets meer in te ruiken, maar onderzoek van het residu in de flesjes leidde er wel toe dat de wetenschappers de belangrijkste ingrediënten konden identificeren.

Het resultaat lijkt niet op moderne parfums. Cleopatra, haar vriendinnen en haar hofdames droegen vermoedelijk een geur die zo sterk was dat ie heel lang bleef hangen. Hij was ook een beetje...plakkerig. De mix zal hebben bestaan uit mirre, Afrikaanse hars, kardemom, olijfolie en kaneel.  

"Het was de meest begeerde geur van de Oude Wereld," zegt archeoloog Robert Littman die meewerkte aan het onderzoek. "Het is geweldig om een parfum te kunnen ruiken dat al meer dan 2000 jaar niet meer is geroken en die Cleopatra zou kunnen hebben gedragen."

Cleo zette het overigens niet alleen voor haar eigen charmes in: toen ze scheep ging om Marcus Antonius in Tarsus eens even daadkrachtig te gaan verleiden, liet ze de 'paarse zeilen van haar gouden schip' doordrenken met zoveel parfum dat hij haar komst kon ruiken, voor de boot zelfs maar in zicht kwam.

De vraag is wat ándere historische vrouwen in hun boudoir hadden staan aan geurtjes. Van koningin Elizabeth van Hongarije weten we dat rond 1370 Hongaars Water voor haar is gemaakt, een van de eerste geuren op basis van alcohol. Het diende te beschermen tegen de builenpest die destijds door Europa waarde. Volgens oude recepten ging er gedestilleerde rozemarijn en tijm in, met brandewijn. Die combinatie zou best eens ontsmettend kunnen werken. Een moderne versie is nog altijd verkrijgbaar.

Het hof van koningin Elizabeth I walmde indrukwekkend, inclusief Hare Majesteit zelf. Baden werd destijds als gevaar voor de gezondheid gezien, zodat ze haar lichaamsgeuren onderdrukte met sloten geurwater. Dat van haar bestond uit een mix van musk, Damascus-rozenwater, rozenwater en suiker die vijf uur moest koken voor het gezeefd werd. Het recept kwam in 2009 boven water in een boek dat werd gevonden in de bibliotheek van de Royal Horticultural Society.

Keizerin Josephine rook blijkbaar zo goddelijk van zichzelf dat haar man Napoleon Bonaparte haar vroeg zich niet te baden als hij terugkwam van het front, omdat hij zo van haar geur hield. Die zal niet helemaal puur natuur zijn geweest: uit archieven blijkt dat Napoleon zelf maandelijks 50 flessen eau de cologne bestelde bij Gervais Chardin, maar ook een XXL fles jasmijnparfum, waar Josephine dol op was.

In Versailles plasten en poepten hovelingen gewoon in de gangen, het was een schitterend paleis waar het afschuwelijk moet hebben gestonken. Koningin Marie-Antoinette liet royal neus Jean-Louis Fargeon een geur met rozen, jasmijn en bergamot mengen als ode aan haar Trianon Tuinen bij Versailles, om het paleis zelf te kunnen verdragen. Ze had een flesje bij zich toen ze gevangen werd genomen, wat ze kort voor haar dood meegaf aan een vertrouweling, de markiezin van Tourzel.

Het flesje bevindt zich nog altijd in het familiekasteel van de Tourzels en van het recept is een moderne versie gemaakt: Black Jade.

Koningin Victoria tenslotte, was dol op oranjebloesem, een geur die ze associeerde met haar verloving en trouwdag en die ze ook vaak daarna droeg. Rond 1845 stapte ze over op Fleurs de Bulgarie van Parfumhuis Creed, gemaakt van Bulgaarse rozen met musk. Ambergros en bergamot.

Deze geur is, in een wat gemoderniseerde versie, nog altijd verkrijgbaar.   

Foto's (c) 20th Century Fox, Scent of the Day

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in