Waarom heet het eigenlijk Prinsjesdag (en waarom niet Prinsessendag)?

Oorsprong van Prinsjesdag in de achttiende eeuw

De term Prinsjesdag stamt uit de achttiende eeuw. Toen ging het niet om de rijksbegroting of politieke plannen, maar om feestdagen ter ere van de Oranjes. Het volk vierde massaal de geboortedagen en andere mijlpalen van de stadhouder of de erfprins. Muziek, optochten en volksvermaak maakten er een echte feestdag van.

Van Oranjefeest naar staatsritueel

Toen Nederland in de negentiende eeuw een parlementair stelsel kreeg, verschoof de betekenis. De officiële opening van het parlementaire jaar, met de rede van de koning(in), kreeg in de volksmond dezelfde naam. De associatie met de Oranjes bleef, maar de inhoud werd veel serieuzer: politiek, economie en staatszaken.

Waarom geen Prinsessendag?

Het zijn toch echt de prinsjes die in de naam bewaard bleven, nooit de prinsessen. In de achttiende eeuw stonden prinsen symbool voor de erfopvolging en de politieke macht. Hun verjaardagen werden nationaal gevierd. Prinsessen hadden binnen het hof zeker hun rol, maar hun geboortedagen kregen geen volksfeesten. Daarom bleef Prinsjesdag de benaming, ook toen koninginnen de Troonrede gingen voorlezen.

Bekijk ook

Waarom vrouwen hoedjes dragen op Prinsjesdag | Nouveau

Ceremonie en symboliek

De naam klinkt speels en luchtig, maar de dag zelf is vol staatsrituelen en symboliek. De koning arriveert in de Gouden of Glazen Koets, leest de Troonrede in de Ridderzaal en vertegenwoordigt daarmee de eenheid van het land. Tegelijkertijd is het de dag waarop de politieke koers voor het komende jaar zichtbaar wordt.

Tegenwoordig is Prinsjesdag hét politieke en economische ijkpunt van het jaar. En natuurlijk ook een modieus hoogtepuntje. Maar de naam herinnert ons nog altijd aan een tijd waarin het volk feest vierde rond de Oranjes. Prinsjesdag is uniek: waar koninklijke allure en politieke ernst elkaar ontmoeten, kan het nooit zomaar een dinsdag zijn.