Myrna (52): 'Onze relatie overleefde de kerst niet'

De uitnodiging

‘Achteraf vraag ik me af waarom ik er zo makkelijk mee instemde om de feestdagen met zijn familie door te brengen. Het was nou niet zo dat ik het op mijn verlanglijstje voor de kerstman had staan. Maar mijn ouders leven niet meer, mijn ene broer overwinterde met zijn vrouw in Spanje en de andere vierde het met zijn eigen gezin en kleinkinderen. Daar was ik van harte welkom, maar ik heb niet zo veel contact met hen, laat staan met de jongere generaties, en dan kan een avond gourmetten toch lang duren. Dus toen Martin voorstelde om met hem mee te gaan, dacht ik: waarom niet?

In de veronderstelling dat het ging om zoiets als een wandelingetje en een kerstdiner op eerste kerstdag, zoals bij de meeste mensen. We hadden elkaar een maand of drie eerder leren kennen. Samen ging het goed, maar we waren wel al die tijd in onze romantische bubbel blijven zitten. We hadden elkaars familie en vrienden nog niet ontmoet. Dit was best een grote stap. ‘Gezellig toch? Ontmoet je van mijn kant meteen iedereen tegelijk’, zei hij. Ik vond het vooral nogal veel tegelijk, maar ik wilde niet ongezellig doen. Dus de afspraak werd gemaakt: kerst bij zijn familie. Maar dat bleek uit meer te bestaan dan dat kerstdiner dat ik in mijn hoofd had. We werden al in de loop van 24 december verwacht, ‘ruim op tijd voor happy hour’, in een groot huis in de Ardennen, dat voor de gelegenheid was gehuurd. Tijdens de rit erheen had ik al een wat beklemmend gevoel. Stel dat het vreselijk is, hoe kom ik daar dan weg?, dacht ik. Maar je kunt moeilijk tegen je vriend zeggen dat je liever met eigen vervoer gaat, dat is ook weer zo onhartelijk. Dus ik besloot het maar over me heen te laten komen. Ik had een mooie jurk aan en dacht dat het na een glaasje glühwijn vast wel zou meevallen.’

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Kerstexplosie

‘De ontvangst door Martins broers en zussen was allerhartelijkst. Ze hadden allemaal een kerstpyjama aan. Die kende ik alleen van Amerikaanse films. Ze hadden er ook eentje voor mij, bij wijze van kerstcadeau. ‘Ga je maar gauw omkleden’, zeiden ze. Ik wilde helemaal geen kerstpyjama aan om vier uur ’s middags, maar je kunt moeilijk in je Mart Visser blijven rondlopen als de rest van de familie in knusse ruitjes is gehuld. De glühwein kwam er en maakte de eerste kennismaking in nachtkleding wat makkelijker. Er was bovendien genoeg om me aan te vergapen. De woonkamer zag eruit alsof er een kerstexplosie was geweest. Kerstmannetjes die begonnen te zingen als je langsliep, kerstsokken aan de schouw, een enorme kerstboom, overal feestlichtjes – alsof we zaten te borrelen op de kerstafdeling van het tuincentrum. Ze bleken dit elk jaar zo te doen en kochten er ook met zijn allen elk jaar wat bij.

Ik kon me voorstellen dat dit traditionele samenzijn tien jaar eerder, met jonge kinderen, nog best leuk was. Maar nu voelde het toch wat geforceerd dat een groep mensen van middelbare leeftijd de hele tijd ‘gezellig hè?’ tegen elkaar riep. Met links en rechts in een hoekje norse pubers scrollend op hun telefoon, als levende opgestoken middelvingers in een kerstpyjama. Af en toe vluchtte er eentje naar zijn of haar kamer en die werd dan onverbiddelijk met een ‘doe niet zo flauw!’ teruggehaald door zijn vader of moeder. Er waren hapjes, er werden spelletjes gedaan, de vrouwen stonden in de keuken, de mannen zaten samen te ouwehoeren.

'Ik krijg niet graag een mep op mijn achterwerk met de zogenaamd leuke opdracht een biertje te gaan halen'

Bij Martin kwam een machokantje naar boven dat ik niet fijn vond; ik krijg niet graag een mep op mijn achterwerk met de zogenaamd leuke opdracht een biertje te gaan halen. Ik deed mijn best om mee te doen, maar ik dacht vooral: wat doe ik hier, behalve behang in een kerstpyjama zijn? Ik hoefde echt niet het middelpunt van de belangstelling te zijn, maar afgezien van ‘wat wil je drinken?’ is er die avond niet één vraag aan me gesteld. Het ging alleen maar over hen, over vroeger, over mensen die ik niet kende, over hoe ze dit altijd deden. Martin ging er helemaal in op, ik had er net zo goed niet kunnen zijn. Toen hij die avond avances maakte, heb ik hoofdpijn voorgewend. Ik had geen zin in hem en die kerstpyjama was een anticonceptiemiddel van flanel, ik vond er niets opwindends aan.’

Bekijk ook

Antoinette (60): 'Ik ben dol op mijn kleindochter, maar ik wil niet oppassen' | Nouveau

Het lijkt tegenwoordig bijna de norm dat je als oma tenminste één dag per week op je kleinkinderen past. Maar Antoinette (60) weigert daarin mee te gaan. ‘Ik trein liever met een vriendin naar zee dan dat ik poepluiers verschoon.’

Claustrofobisch

‘De volgende dag, toch wat helderder dan na drie glazen glühwein, kreeg ik een wat beter inzicht in de familiedynamiek. Er was een bazige oudste zus en een luie broer. De zus had de regierol van de inmiddels overleden moeder overgenomen en bepaalde tot het laatste snufje kruiden hoe de rollades moesten worden bereid. Ik had met haar te doen, ze werkte zich een slag in de rondte, maar toen ik wilde helpen, bleek ik de sperziebonen ‘verkeerd schoon te maken’ en nam ze het al snel over. Toekijken bij een vrijwillige keukenmartelares is niet echt mijn ding, dus knoopte ik een praatje aan met een zus en schoonzus die ook niks mochten doen. Nou ja, de tafel dekken, maar dat deden ze verkeerd, volgens de oudste zus, die heel specifieke ideeën had over het perfecte plaatje. Dus de zus en de schoonzus zaten na de middag al aan hun eerste wijntje.

De mannen waren hout voor de open haard halen, de pubers hadden even vrij van het familiegeweld en zich opgesloten in hun kamers. Je kon de wifi bij wijze van spreken horen knetteren. Toen de oudste zus zich liet ontvallen dat ze blij was dat Martin iemand had gevonden bij wie hij zichzelf kon zijn, besefte ik dat zijn familie een ontremmende invloed op hem had en dat hij zich tijdens onze verkering misschien toch anders had voorgedaan dan hij was. Dat gaf stof tot nadenken, terwijl ik toekeek hoe de keukenprinses druk was met het maken van cranberrysaus. Van verse cranberry’s, want stel je voor dat je het je makkelijk zou maken als je voor zestien man moet koken. Het moest allemaal op een bepaalde manier, ‘want zo doen we het altijd’. Ondanks de grootte van het huis, voelde het best claustrofobisch om zo ondergedompeld te worden in andermans regels en gewoontes. Er was weinig ruimte voor improvisatie, dat was me snel duidelijk.

Eerste kerstdag verliep volgens een vast programma, want dat was ‘traditie’. De cadeautjes onder de boom werden uitgepakt bij een afternoon tea (geloof het of niet: met versgebakken scones), daarna werden er spelletjes gedaan (Martin bleek slecht tegen zijn verlies te kunnen, wist ik ook nog niet). Vervolgens ging iedereen zich omkleden voor het diner. Ditmaal zó feestelijk dat kerst bij de Kardashians er schamel bij zou afsteken. Ik was blij dat ik een mooie jurk bij me had, maar die viel in het niet bij de hoeveelheid pailletten van de anderen. Toch was het op zich een leuke kerst. Superlieve mensen, lekker eten. Maar het was te lang. Tweede kerstdag bracht nog meer spelletjes, tradities, wandelen en gourmetten – op een gegeven moment ben je er wel klaar mee. Ik kon niet wachten om weer naar mijn eigen huis te gaan. Dit in tegenstelling tot Martin die het liefst met de anderen tot nieuwjaar was gebleven. En me daartoe ook nog probeerde over te halen, op een best dwingende manier.’

'Niet één keer had hij me gevraagd of ik het naar mijn zin had of voorgesteld om een uurtje samen weg te gaan om even op adem te komen'

Dealbreaker

‘Dat is dan ook waar ik op ben afgeknapt. Niet op zijn kerstverslaafde familie, maar op hoe razendsnel hij terugviel in de rol van het verwende jongste broertje. Door hoe hij zich bij zijn familie gedroeg, waren dingen duidelijker geworden. Hoe vanzelfsprekend hij het vond dat we altijd naar het restaurant van zijn keuze gingen bijvoorbeeld. Hoe ik me in de weekenden vanzelf had aangepast aan zijn dagritme (hij was een vroege vogel, ik een avondmens). Hoe er in het hele weekend geen centimeter ruimte was geweest voor iets anders dan hoe zij het altijd deden. Niet één keer had hij me gevraagd of ik het naar mijn zin had of voorgesteld om een uurtje samen weg te gaan om even op adem te komen. De vanzelfsprekendheid waarmee hij ervan uitging dat wat hij deed leuk was, was een rode vlag van jewelste. Met terugwerkende kracht zag ik in hoe hij zo ook onze relatie bepaalde. Alles moest op zijn manier. Daarmee wil ik niet zeggen dat zijn manier vreselijk was, maar ik voelde me niet erg gezien of gehoord. Hand in eigen boezem: dat lag ook aan mij. Het is op deze leeftijd al moeilijk genoeg om nieuwe vriendschappen te sluiten, laat staan een leuke relatie te vinden. Uit angst het te verpesten had ik vermoedelijk veel te weinig tegengas gegeven. En dan kun je eenzaam zijn in een relatie of je eenzaam voelen in een huis dat overloopt van de kerstsfeer.

Thuis heb ik aangegeven dat ik het even wat rustiger aan wilde doen. Martin heeft dat geïnterpreteerd als kritiek op zijn familie, terwijl voor mij echt vooral zijn gedrag de dealbreaker was. Ik heb geprobeerd erover te praten en uit te leggen dat een relatie geven en nemen is, en niet alleen maar inschikken van één kant. Hij zei dat hij het begreep, maar er veranderde in de praktijk niets. Misschien was het naïef of onredelijk van me om te denken dat hij een beetje zou kunnen veran - deren. Of misschien was hij gewoon niet de man die ik dacht dat hij was. Het was hoe dan ook een onvergetelijke kerst. In de schoot van zijn familie, waar alle filters sneuvelden, heb ik Martin echt leren kennen. De relatie heeft Pasen niet gehaald en daar heb ik vrede mee. Deze kerst ben ik alleen en ik verheug me er nu al op.’ ●

De namen in dit artikel zijn gefingeerd.