Marjan Berk overleden: een blik op haar bewogen jeugd en haar triomf op de Nederlandse tv

Het nieuws van haar overlijden kwam afgelopen zondag naar buiten, slechts een paar dagen voor haar 94ste verjaardag. Tot op het laatst bleef Marjan scherp, actief en vooral: de vrolijkheid zelve. Ze begon haar carrière ooit op de planken bij grootheden als Wim Kan en Lurelei, maar groeide bij het grote publiek uit tot de 'koningin van het lichte boek' en de drijvende kracht achter de hitserie Vrouwenvleugel.

Een taalverrijker met een vlijmscherpe pen

In 1994 won Marjan de Gouden Televizier-Ring voor Vrouwenvleugel. Regisseuse Will Koopman, die nauw met haar samenwerkte, prijst haar om haar unieke vrouwelijke perspectief en haar durf. Zo introduceerde Marjan woorden op televisie die destijds nog voor rode oortjes zorgden, zoals 'kutwijf'. "Marjan Berk heeft de Nederlandse taal onmiskenbaar verrijkt," aldus Koopman. Met bestsellers als Nooit meer slank en haar ontelbare columns – ze was tot voor kort de oudste actieve columniste van ons land – wist ze generaties vrouwen te boeien met haar eerlijkheid en zelfspot.

De man in haar leven

Eerder dit jaar sprak Marjan in Nouveau nog uitgebreid met Cisca Dresselhuys over haar wortels. Daarin onthulde ze dat de basis voor haar schrijverschap eigenlijk werd gelegd door haar opa. Waar haar ouders al vroeg scheidden (een moment dat voor de kleine Marjan vooral als een opluchting voelde) en haar vader een 'moeilijke, charmante zakenman' was, was haar opa haar grote rots.

"Hij was echt dé man in mijn leven," vertelde Marjan. Terwijl zij als klein meisje op zijn typemachine tikte en zei: "Ik tik", antwoordde hij profetisch: "Jij schrijft." Het was diezelfde opa die ze zo miste toen ze op haar achttiende haar moeder verloor aan een vreselijke lijdensweg met botkanker. Om onder de voogdij van haar vader uit te komen, vluchtte Marjan de verpleging in – een vroege blik op de onafhankelijkheid die haar hele leven zou kenmerken.

Bekijk ook

Meral Polat over verlies vader: ‘Nog altijd spijt dat ik niet meer stampij heb gemaakt zodat hij eerder geopereerd zou worden’ | Nouveau

"Je laat je niet verkreukelen"

Ondanks de harde lessen die het leven haar gaf, bleef Marjan trouw aan de belangrijkste les van haar moeder: "Wij blijven altijd chic. Je laat je niet verkreukelen door wat er met je gebeurt." Het werd haar levensmotto. Marjan weigerde een 'zeikerd' te worden. Ze was een goedlachs type, dol op een klassieke mokkataart ("Daar hoef je je als vrouw nooit voor te verdedigen!") en altijd nieuwsgierig naar de wereld om haar heen.

Haar laatste jaren bracht ze door in het Amsterdamse Occohofje, een woonplek voor alleenstaande oudere dames waarover ze haar laatste boek Hofdames schreef. Ze genoot van de vriendschappen en de eigenzinnigheid van haar medebewoonsters.

Met Marjan Berk verliest Nederland een vrouw die bewees dat ouder worden niet synoniem staat aan stilzitten. Ze laat vijf kinderen, acht kleinkinderen en drie achterkleinkinderen na, en een oeuvre dat ons nog lang zal laten lachen.

Dag Marjan, bedankt voor de inspiratie. We beloven: we blijven altijd chic.