Marga Weimans: 'Als klein meisje droomde ik al van een eigen modemerk'

Marga Weimans verontschuldigt zich voor haar oude kloffie. ‘Ik heb een nachtje doorgewerkt aan musicalkostuums,’ vertelt de modeontwerpster lachend terwijl ze koffie schenkt in haar Rotterdamse atelier. Het staat aan een snelweg en tijdens het gesprek razen voortdurend auto’s voorbij. ‘Ik houd daarvan, van dat industriële,’ zegt ze. Achter haar staan de kostuums waaraan ze de afgelopen nacht met haar coupeuse werkte. Felle kleuren, volumineuze rokken, enorme pofmouwen.

‘Veel van mijn werk gaat over ruimte innemen,’ vertelt ze later. ‘Toen ik begon, zag ik nergens zwarte modeontwerpers en toen dacht ik: ik ben gewoon een zwart modehuis en ga mezelf zo groot maken als ik kan. Vandaar ook dat ik vaak grote, ruimtelijke ontwerpen maak. Ruimte innemen is belangrijk voor mij. Ik zie het als een daad van emancipatie en verzet.’

Carrièreswitch

Weimans studeerde bestuurskunde en had als student al een baan als beleidsadviseur veiligheid bij de gemeente Rotterdam. Maar op haar 29ste besloot ze haar hart te volgen en zich aan te melden bij de Antwerpse Modeacademie, een van ’s werelds meest prestigieuze modeopleidingen.

‘De modeontwerpers die mij het meeste boeiden, waren Belgen. Dus ik dacht: ik ga naar de bron. Die studie bestuurskunde maakte ik niet af, mijn grote liefde lag toch bij schoonheid. Als meisje droomde ik er al van om een eigen modemerk te hebben. Later kwam ik erachter dat mode best wel veel om het lijf heeft. Dat het niet alleen iets uiterlijks is, maar dat je er iets mee kunt uitdrukken, een verhaal mee kunt vertellen. ’t Werd steeds interessanter.’

Ze groeide op in Rotterdam en het was een creatieve jeugd. Met haar broer en zus speelde ze in films en werkte ze mee aan een radioprogramma, Schuurpapier, waar ze brutaal allerlei kwesties aan de kaak stelden. ‘Ik was heel jong, vier jaar misschien, toen ik me realiseerde dat ik zwart was. Ik vond dat leuk, want het was iets waarmee ik me kon onderscheiden. Ik had nog niet door dat ’t een probleem was, want in mijn omgeving maakte niemand er een punt van. Dat is een geprivilegieerde positie, dat besef ik. Ik heb het nooit een probleem gevonden om zwart te zijn. Ik geniet gewoon van wie ik ben en hoe ik eruitzie.’

Bekijk ook

Mart Visser: 'Mijn man is al een paar jaar depressief en dat is voor hem en mij erg moeilijk' | Nouveau

Tegendraads

‘Van huis uit kreeg ik een maatschappelijke betrokkenheid mee. Mijn moeder was maatschappelijk werkster en feministisch: ze maakte zich sterk voor de positie van Surinaamse vrouwen in Nederland. Ze noemde me Marga, naar Marga Klompé, de eerste vrouwelijke minister van Nederland. Mijn zus Simone is naar Simone de Beauvoir vernoemd.

Mijn vader zat in het onderwijs en zijn doel was kinderen te motiveren ambitie te tonen. Hij is later teruggekeerd naar Suriname om schooldirecteur te worden in de binnenlanden, waar de Marrons wonen, de nakomelingen van de mensen die waren ontsnapt aan de slavernij. Mijn vader was zelf ook een Marron en misschien verklaart die afkomst wel mijn tegendraadse natuur. Ik heb iets recalcitrants in me, een drang om me te onderscheiden. Een soort punk-mentaliteit. Als iemand A zegt, roep ik B.’

‘Het was hard werken op de modeacademie, de leraren waren ongelooflijk veeleisend. Ze wilden dat ik het beste uit mezelf haalde en ik heb dat erg gewaardeerd. Ik geef tegenwoordig les op de Design Academy in Eindhoven en eis ook veel van mijn studenten, maar ik sta wel naast ze.’

Net als Viktor & Rolf

‘In Antwerpen begon ik te experimenteren met volumes en materialen als epoxy en plexiglas. Mijn doel was monumentaler te werken. Ik studeerde af in 2005 en ging terug naar Nederland met het plan om door te gaan met experimenteren en net als Viktor & Rolf met mijn ontwerpen in het Groninger Museum te staan. In 2014 kréég ik daar die grote tentoonstelling.

De volgende stap was Parijs. Maar ik had twee jonge kinderen en dacht: het wordt een tranendal als ik in dit tempo doorga, terwijl mijn kinderen mij nodig hebben. Dus nam ik gas terug. In die tijd kwamen thema’s als kolonialisme en racisme in de creatieve industrie erg op. Ik wilde werk rondom die thema’s maken en het gesprek daarover aangaan.

Ik nam deel aan paneldiscussies en dacht mee over inclusiviteit bij allerlei culturele instanties. Ik ging lesgeven aan de Rietveld Academie en maakte werk in opdracht. Ik gaf presentaties in de Tate Modern in Londen en het Palais du Tokyo in Parijs. Gas terug, ja, maar ik deed wel grote projecten. Toen kwam covid en lag alles stil. En nu heb ik ’t gevoel dat ik weer op stoom aan het komen ben.’

‘Zwart zijn heb ik werkelijk nooit een probleem gevonden'

Het zwarte lichaam

‘Ik woon samen met mijn partner, die urban planner is, en mijn dochter van achttien en zoon van zestien, met wie het heel goed gaat. Als ik niet werk, ben ik graag bezig in mijn tuin of in de gym – ik houd van heavy lifting. Ik verveel me nooit, ik vind altijd wel iets wat me fascineert en waarover ik nadenk.

Mijn inspiratiebron is het zwarte lichaam. Mijn eigen haar bijvoorbeeld. Voor het Stedelijk Museum Schiedam maakte ik vorig jaar een werk over mijn haar, in de vorm van een grote trap waarop een keten van voorouders elkaars haar zit te doen. Hoe het is om als zwart mens, zwarte maker in deze wereld te staan – dat is mijn belangrijkste thema.

Ik stel geen vragen, maar ik vertel wat ik vind en voel. Het zijn statements, ik ben niet onzeker. Dit ben ik, dit is wat mij bezighoudt en ik weet zeker dat jullie dit gaaf vinden. Ik werk nu weer naar een collectie toe – maar wil ook draagbare stukken maken. Het lijkt me mooi om creatief directeur te zijn van een modehuis in het buitenland en heb het gevoel dat dat er ook echt in zit.

Ik vind het interessant dat je met mode alles kunt vertellen wat je wilt en tegelijkertijd een winstgevende onderneming kunt opbouwen. Dat is een complexe opdracht, ja. Maar ik houd van complexe opdrachten. Ik denk altijd groot.’

Dit interview komt uit de nieuwste Nouveau, nu in de winkel of verkrijgbaar via tijdschriftland.