Liesbeth Staats: 'Als ik in het bejaardentehuis zit, begin ik mijn eigen interviewprogramma'

'Ik word gedreven door nieuwsgierigheid,’ zegt journalist en presentator Liesbeth Staats. ‘Ik denk bij ongelofelijk veel dingen: hoe zou dat nou precies zitten? Als ik alleen al over straat loop, zie ik overal verhalen die ik zou willen maken.’

Liesbeth Staats werd dit jaar co-presentator van Argos, het onderzoeks- programma van de VPRO. Daarnaast presenteert ze The Daily Move, het actu- aliteitenprogramma van BNR Nieuws- radio. ‘Een mooie combinatie,’ zegt ze. ‘Bij BNR gaat het over het dagelijkse nieuws en bij Argos houden ze zich bezig met het journalistieke spitwerk.’ Ze zit aan de eettafel van haar Amsterdamse huis dat uitkijkt op een char- mant oud park. Veel kunst aan de muur – maar dat is vooral de lief- hebberij van haar man, uitgever Jasper Henderson. Staats groeide op in Leiden. Haar moeder was bibliothecaresse, haar vader voorlichter bij een ministerie. Het was een gezin waar veel werd gelezen en veel werd gepraat. ‘We hadden het over alles, ook over wat er allemaal in de wereld gebeurde. Dat heeft zeker invloed op me gehad. Ik was twaalf toen ik al dacht: ik wil journalist worden. Ik had natuurlijk een veel te romantisch beeld van dat beroep. Ik dacht dat ik alleen maar vooraan zou staan bij grote gebeurtenissen. Dat is ook wel gebeurd, maar journalistiek is natuurlijk ook achter je bureau dingen uitzoeken. Je staat niet alleen maar achter het rood-witte lint.’

Een slimme meid

‘Ik wilde als meisje ook dierenredder en actrice worden, maar het werd toch de journalistiek. De kern van waarvan ik als kind droomde, bleef overeind: je mag overal bij zijn, je mag alles uit- zoeken en het is zo fijn dat je alle vragen mag stellen die je wilt.

Ik ben Nederlands gaan studeren, omdat ik dacht dat ik bij de krant zou uitkomen. Maar ik kwam bij AT5 terecht en daarna bij het Jeugdjournaal. Dat was een uitstekende plek om het vak te leren, omdat je doelgroeptelevi- sie maakt. Je moet bij alles denken: hoe vertellen we het verhaal op zo’n manier dat kinderen het begrijpen? De meest aangrijpende reportages maakte ik op Sri Lanka en Banda Atjeh na de tsunami van 2004. Ik moest op zoek naar de verhalen van de kinderen. Kinderen die hun ouders hadden zien verdrinken. Echt verschrikkelijk.

Bekijk ook

Monique des Bouvrie: ‘De gezonde Jan kan ik zeker missen’ | Nouveau

Na het Jeugdjournaal werkte ik bij EenVandaag en Brandpunt. Dat laatste programma ging in 2018 van de buis en toen werd ik weer freelancer. Ik had heel hard gewerkt bij Brandpunt en opeens had ik de rust om terug te kijken op de tijd waarin mijn twee zoons klein waren en mijn man en ik allebei fulltime werkten. Toen dacht ik: wat was het toch raar dat toen ik zwanger werd, iedereen aannam dat ik uren zou inleveren. Waarom wordt in Nederland nog steeds van vrouwen verwacht dat ze chef baby worden, terwijl er in de jaren tachtig al een overheidscampagne was met de slogan ‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’?’

Goed geregeld

‘Toen heb ik de documentaireserie Waarom werken vrouwen niet? gemaakt. Later heb ik daar ook een boek over geschreven. Ik onderzocht waarom we in Nederland vinden dat vrouwen pas echt goede moeders zijn als ze minder werken dan mannen en waarom full- time werkende vrouwen zich altijd moeten verantwoorden.

Ik ontdekte dat dat in andere landen niet zo is en dat er in Nederland op dit punt een oerconservatieve stroom is. Ik schrok er echt van hoezeer vrouwen hier economisch afhankelijk zijn van hun partner. De helft van de relaties klapt en dan wacht veel vrouwen een armoedeval. Ik dacht altijd dat we het goed hadden geregeld. Goed geregeld? Nou vooral als je man bent. Ik zie de laatste tijd wel meer bewustwording, maar onze scholen gaan nog steeds om kwart voor drie uit en kinderopvang is nog steeds niet gratis.

'Hoe je in de eerste helft van je leven hebt geleefd, is een goede voorspeller voor de tweede helft.'

Brandpunt was echt een mannenclub en ik wilde bewijzen dat ik net zo snel de beslissing kon nemen om morgen af te reizen naar Amerika als de mannen. Dus ik ging me een beetje als een man gedragen. En dat is niet goed; je haalt niet het beste uit mensen, als ze zich anders gaan voordoen dan ze zijn. Het vereiste heel veel organisatievaar­digheden om alles te regelen met twee kleine kinderen. Maar ik vond mijn werk heel leuk, dus ik had een enorme drive. Bovendien is het een misvatting dat het gaat om de hoeveelheid tijd die je met je kinderen doorbrengt. Het gaat om de kwaliteit. Ik heb een super­ goede relatie met mijn zoons.’

Tweede helft

‘In 2023 werd ik vijftig en toen dacht ik: nu kom ik in de tweede helft van mijn leven. Die moet ik gaan inrichten, maar hoe doe je dat eigenlijk? Toen heb ik de podcast Lang zal ze leven ge­ maakt, waarin ik vrouwen interviewde die dat allemaal al hadden gedaan. Die gesprekken waren best geruststellend. Hoe je in de eerste helft van je leven hebt geleefd, is een goede voorspeller voor de tweede helft. Als je altijd nieuwsgierig bent geweest, dan stopt dat natuurlijk niet als je ouder wordt. Tineke de Nooij was de eerste vrouwe­ lijke deejay van Nederland. Ze woont nu in het Rosa Spier Huis en maakt daar gewoon weer radio. Dat vind ik geweldig. Het is niet zo dat alles minder wordt. Annemarie Jorritsma had het over PHPD ‒ pijntje hier, pijntje daar ‒ maar die stapt dan wél weer in een commissariaat. Er zijn oudere vrouwen die grote wendingen in hun liefdes­ leven meemaken. Dat gaat ook door, het is niet alleen maar: ‘O wee, alles gaat hangen.’ Annemarie Oster is 82 en heeft het gewoon nog steeds over welke mascara de beste is.

Mijn zoons zijn nu groter en dat bete­kent dat ik meer speelruimte heb. Ik kon vroeger nooit een avond reserveren voor sport, er was altijd wat. Nu ben ik al twee jaar aan het hardlopen. En ik zing in een klassiek koor, we zijn bezig met Ein Deutsches Requiem van Brahms. Dat interviewen, zoals ik voor die pod­ cast deed, vind ik het allerleukste aan mijn werk. Ik hoop dat ik dat nog verder kan uitbouwen. Op welk plat­ form, dat zien we dan wel. Ik ben vast van plan om, als ik later in het bejaardentehuis zit, net als Tineke de Nooij mijn eigen interviewprogramma te beginnen.’