Huiveringwekkend: sekteleider Samuel Bateman oefent vanuit de cel nog steeds macht uit over zijn vrouwen

Samuel Bateman kroonde zichzelf tot profeet van een afsplitsing van de mormoonse FLDS-kerk. Hij verzamelde meer dan twintig vrouwen om zich heen, onder wie negen minderjarige meisjes van pas negen jaar oud. Inmiddels is hij veroordeeld voor ontvoering en seksueel misbruik, maar zijn macht reikt nog altijd tot buiten de gevangenismuren.

Een infuus van indoctrinatie

Hoewel Bateman fysiek niet meer bij zijn vrouwen kan komen, houdt hij zijn greep op hen via de telefoon. De regisseur van de serie, Rachel Dretzin, vertelt dat Bateman dagelijks meerdere keren naar huis belt. Veel van zijn volwassen vrouwen zien hem als een martelaar die onterecht vastzit.

Sektendeskundige Christine Marie, die jarenlang undercover bewijs tegen hem verzamelde, noemt deze telefoontjes levensgevaarlijk. "Die communicatie met hem is als een infuus van indoctrinatie", vertelt ze aan Tudum. "Het is alsof ze zekerheid rechtstreeks in hun aderen gespoten krijgen; het rotsvaste geloof dat hij namens God spreekt."

De kracht van afstand

Een opvallend detail uit de documentaire is dat alle minderjarige slachtoffers de sekte inmiddels hebben verlaten. Volgens de regisseur is dat geen toeval. Deze meisjes werden door de autoriteiten direct uit de gemeenschap gehaald en in pleeggezinnen geplaatst.

"Zodra ze de wereld buiten de groep zagen, kregen ze perspectief," legt Dretzin uit. "Ze zagen in wat hen was aangedaan en durfden tegen hem te getuigen." Bij de volwassen vrouwen ligt dit anders; zij zijn vaak in de gesloten gemeenschap van Short Creek blijven wonen, waardoor de sociale druk om loyaal te blijven aan hun 'profeet' gigantisch is.

Kiezen voor de realiteit

Naomi "Nomz" Bistline, een van de weinige volwassen vrouwen die wel brak met Bateman en tegen hem getuigde, voelt een diepe compassie voor de vrouwen die nog binnen zitten. Ze weet als geen ander hoe moeilijk het is om de banden door te snijden.

Christine Marie benadrukt dat echte vrijheid pas begint bij totale stilte. "Zodra ze het contact met hem en zijn volgelingen verbreken, komt er ruimte voor twijfel. Misschien heeft hij dit allemaal wel bedacht voor geld, macht en seks – net als elke andere sekteleider. Deze vrouwen verdienen een leven in vrijheid. Je kunt niet vrij zijn als je in een wereld van fictie leeft."

Hoop op een nieuw begin

Hoewel de situatie in het kleine dorpje Short Creek gespannen blijft – daders en slachtoffers wonen er nog altijd op elkaars lip – hoopt de regisseur dat de documentaire voor een ommekeer zorgt. Ze hoopt dat de serie de overgebleven vrouwen de moed en het perspectief geeft om ook de stap naar de echte wereld te zetten.

Samuel Bateman mag dan vijftig jaar celstraf hebben gekregen, de strijd om de hoofden en harten van zijn vrouwen is nog lang niet gestreden.