Eindelijk begrijpelijk uitgelegd: wat is ChatGPT en wat kun je er eigenlijk mee?

Wat is ChatGPT?

AI-tool en chatbot, tot voor kort wisten we nauwelijks wat deze woorden betekenden, maar ineens lijkt iedereen in de ban van ChatGPT: een chatbot die AI-gegenereerde antwoorden geeft. Hij – of het, zij, hen of hoe je de tool ook wil noemen – reageert op elke vraag die jij stelt. ChatGPT zuigt de antwoorden niet zomaar uit z’n duim. GPT staat voor generative pre-trained transformer, wat wil zeggen dat hij is getraind om mensachtige antwoorden te geven. De nieuwste modellen van ChatGPT (GPT-4 en nieuwer) doorzoeken miljarden bronnen, van artikelen tot boeken en onderzoeken om tot een passend antwoord te komen. En dat allemaal in een paar seconden.

Wat kan ik ChatGPT vragen?

Kennis over de techniek aan de achterkant heb je niet nodig om ChatGPT te gebruiken. Je hoeft hem alleen maar een vraag te stellen. En die kan zo gek zijn als je zelf wil. Zo is het op werkvlak een handig hulpje dat teksten op spelling controleert of lange documenten samenvat. Maar het gaat verder dan dat. Upload een foto van de inhoud van je koelkast en je krijgt receptideeën. Of laat een volledig reisschema samenstellen op basis van je voorkeuren. Of vraag om een lijst met boekentips op basis van jouw favorieten. De opties zijn eindeloos. Er geldt maar één belangrijke regel: ChatGPT is zo goed als de input die jij geeft. De antwoorden hangen volledig af van de manier waarop jij de vraag stelt.

Bekijk ook

Koffie en je cyclus: waarom je die latte in de week voor je menstruatie misschien beter laat staan | Nouveau

Hoe stel ik een goede vraag?

‘Geef vijf goede serietips’ of ‘Controleer deze e-mail’ zijn vragen die gegarandeerd een slecht antwoord opleveren. Dat ligt niet aan ChatGPT, maar aan jouw prompt. Een prompt is een opdracht, vraag of instructie die je invoert om ChatGPT aan het werk te zetten. Een goede prompt is duidelijk en specifiek. Geef context, benoem voor wie het is en welke toon of lengte je verwacht. Vraag bijvoorbeeld: ‘Noem vijf spannende Scandinavische series op Netflix met een hoge beoordeling’ of ‘Herschrijf deze e-mail in een professionele maar vriendelijke toon en maak ’m korter en duidelijker’. Hoe specifieker je bent, hoe beter het antwoord.

Waarom niet gewoon googelen?

En denk je nog steeds: waarom niet gewoon googelen? Dat is simpel. Google vindt bestaande pagina’s, ChatGPT genereert een nieuw antwoord. Oftewel: Google kan veel vragen beantwoorden, maar het kan geen e-mail schrijven, ingewikkelde contracten verduidelijken of een creatieve uitnodiging voor een verjaardagsfeest opstellen. En ja, al deze taken kan ChatGPT wel van je overnemen.

Is ChatGPT gratis?

Of ook jij, zonder enige kennis over chatbots of AI, ChatGPT kunt gebruiken? Ja, je kunt zelfs gratis vragen stellen aan deze persoonlijke assistent. Voor niets gaat de zon op, dus wil je gebruikmaken van de meest geavanceerde versie, dan is er een abonnement nodig. Maar voor het opstellen van een boodschappenlijstje of het herschrijven van een e-mail is de onbetaalde versie meer dan voldoende.

Is het veilig?

Of je nu je financiële situatie laat analyseren of een ingewikkeld contract probeert te verduidelijken, je slingert gevoelige informatie het internet op. Wat gebeurt er met alle vragen die jij aan ChatGPT stelt? Worden die opgeslagen? Ja en nee. ChatGPT onthoudt niet per se alles, maar je gegevens worden wel gebruikt om de tool te verbeteren. Dat betekent dat OpenAI (het bedrijf achter ChatGPT) sommige interacties tijdelijk opslaat en analyseert om de antwoorden beter en slimmer te maken. Privacy is dus belangrijk. Deel geen gevoelige persoonlijke informatie, wachtwoorden of medische gegevens. Je gesprekken zijn wel afgeschermd van andere gebruikers, maar ChatGPT is geen geheim dagboek. In dit kader is het wellicht een goed idee je te verdiepen in Europese AI-tools, die inmiddels zijn uitgegroeid tot volwaardige alternatieven.

Zijn er kanttekeningen?

Klinkt bijna te mooi om waar te zijn, toch? Deels is dat ook zo. Je moet wel kritisch blijven wanneer je in gesprek gaat met deze robotachtige assistent. Onthoud bijvoorbeeld dat ChatGPT geen arts is. Een foto van een verdachte moedervlek uploaden levert weliswaar een antwoord op, maar laat een betrouwbare diagnose toch liever aan een arts over. Ook heeft de tool geen gevoel voor sfeer. Zo kan een Spaans dorp als bruisend worden omschreven, terwijl dit misschien wel is gebaseerd op een review van een negentigjarige local. Doe dus altijd extra research; ChatGPT baseert zich op de info die op het internet voorhanden is en we weten allemaal dat die lang niet altijd klopt. Maar er zijn meer zorgen. Zo is ChatGPT verre van duurzaam. Iedere prompt kost energie en – vooral – heel veel water. Ook hersenonderzoekers slaan alarm: als je al je (creatieve) denkwerk uit handen geeft, hoef je je brein nooit meer te laten kraken, terwijl dat nu juist zo goed is voor je breingezondheid. Wie ChatGPT of een van de alternatieven verantwoord gebruikt, kan er echter veel profijt van hebben. Probeer het dus zeker eens uit.