Happy 50

Vaak wakker om te plassen? De verrassende oorzaak zit niet in je blaas (maar in je benen)

Word je regelmatig midden in de nacht gewekt door een dwingende aandrang om te plassen? Je bent absoluut niet de enige. Veel vrouwen wijten dit aan een 'zwakke blaas' of denken dat ze simpelweg te veel thee hebben gedronken in de avond. Maar wist je dat de werkelijke oorzaak vaak veel verrassender is? Het probleem bevindt zich waarschijnlijk niet in je buik, maar in je benen.

Yentl Feenstra-Atefeh Leestijd 2 minuten
Vaak wakker om te plassen? De verrassende oorzaak zit niet in je blaas (maar in je benen)

Als je twee of meer keer per nacht je warme bed moet verlaten, spreken artsen van nycturie. Voordat je jezelf 's avonds vocht gaat ontzeggen (wat vaak weinig uithaalt), is het interessant om te kijken naar de verrassende rol die de zwaartekracht hierin speelt.

De onverwachte boosdoener: je onderbenen

Gedurende de dag, terwijl we staan, lopen of achter een bureau zitten, trekt de zwaartekracht lichaamsvocht naar beneden. Dit vocht hoopt zich ongemerkt op in het weefsel van je onderbenen en enkels. Je herkent het misschien wel: de afdruk van je sokken die 's avonds in je huid staat, of schoenen die na een lange dag net iets strakker zitten. Dit is overtollig vocht dat tijdelijk in je benen 'geparkeerd' staat.

Wat er gebeurt zodra je gaat slapen

Het échte probleem ontstaat pas op het moment dat je 's avonds horizontaal in bed gaat liggen. Doordat de invloed van de zwaartekracht plotseling wegvalt, stroomt al dat verzamelde vocht uit je benen langzaam terug je bloedbaan in.

Je nieren registreren dit extra volume en gaan direct hard aan het werk om het overtollige vocht uit je bloed te filteren. Het resultaat? Een snelle productie van urine, waardoor je blaas razendsnel volloopt – precies op het moment dat jij net zo lekker in dromenland bent. Volgens experts, waaronder urologen, word je dus niet wakker door een blaasprobleem, maar doordat je lichaam in de nacht een inhaalslag maakt met het afvoeren van vocht.

Eindelijk weer doorslapen: 3 praktische tips

Minder drinken voor het slapengaan helpt in dit geval niet, omdat het vocht al lang in je benen zit. Wat wél werkt? De zwaartekracht slim af zijn. Met deze drie tips voorkom je die vervelende nachtelijke wandeling naar de badkamer:

  • 1. Pas je avondroutine aan (benen omhoog!)
    Dit is misschien wel de fijnste tip: ga één tot twee uur voordat je naar bed gaat lekker ontspannen op de bank zitten of liggen, maar leg je benen hoog (bijvoorbeeld op een flinke stapel kussens, minimaal op harthoogte). Dit stimuleert het vocht om alvast terug te stromen. Zo kun je het overtollige vocht nog vóór het slapengaan uitplassen.
  • 2. Draag overdag steunkousen
    Heb jij echt last van nachtelijk plassen en merk je dat je enkels of benen overdag vaak opzwellen? Dan kunnen compressiekousen een uitkomst zijn. Ze voorkomen vochtophoping overdag, waardoor je lichaam 's nachts veel minder hard hoeft te werken. En wees gerust: ze zijn tegenwoordig in hele mooie, onopvallende varianten te krijgen.
  • 3. Wees matig met zout
    Zout is een bekende boosdoener als het gaat om vocht vasthouden. Probeer vooral tijdens je diner en in je avondsnacks minder zout te consumeren, zodat je lichaam sowieso minder overtollig vocht opslaat.

Wanneer ga je naar de huisarts?
Hoewel nachtelijk plassen door vochtophoping meestal onschuldig is, is het wel belangrijk om alert te blijven. Ontstaat het probleem plotseling en gaat het gepaard met extreme zwelling van de enkels of kortademigheid? Neem dan contact op met je huisarts. Dit kan wijzen op een onderliggende oorzaak, zoals een verminderde pompfunctie van het hart.

Harvard Health, European Association of Urology Adobe Stock