Het staat zo esthetisch verantwoord in de badkamerkast of op je mooie aanrecht: een verzameling hoogwaardige supplementen. Voor veel vrouwen is het slikken van vitamines een vast onderdeel van hun dagelijkse ritueel geworden. Toch schuilt er een gevaar in de overtuiging dat 'natuurlijk' altijd synoniem staat aan 'veilig'. In de wereld van de orthomoleculaire ondersteuning is balans namelijk het sleutelwoord.
Het fabeltje van de kraan die openstaat
Een hardnekkig misverstand is dat ons lichaam een teveel aan vitamines gemakkelijk via de natuurlijke weg loost. Hoewel dit voor wateroplosbare vitamines zoals B en C gedeeltelijk waar is, kan een extreme overdaad alsnog schade aanrichten.
Volgens cijfers van Bijwerkingencentrum Lareb komen meldingen van gezondheidsklachten door supplementen vaker voor dan we denken. Met name vitamine B6 is een beruchte boosdoener. Wie dagelijks onbewust te hoog doseert – bijvoorbeeld door een combinatie van een multivitamine en een specifieke energie-booster – loopt risico op neuropathie. Dit uit zich in tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten. Een onomkeerbaar proces dat de grens tussen gezond en schadelijk pijnlijk duidelijk maakt.
De stapelaars: vitamine A, D, E en K
Waar we echt moeten oppassen, zijn de vetoplosbare vitamines. Deze verlaten het lichaam niet via de urine, maar worden opgeslagen in onze weefsels en de lever. Ze stapelen zich op.
- Vitamine D: Onmisbaar voor sterke botten, zeker tijdens de overgang. Echter, de Gezondheidsraad waarschuwt dat een chronisch teveel (boven de 100 microgram per dag) kan leiden tot kalkafzetting rond de organen, waaronder het hart en de nieren.
- Vitamine A: Een favoriet voor de huid, maar een overdosis kan leiden tot haaruitval, een droge huid en in extreme gevallen zelfs leverbeschadiging.
Interacties: de onzichtbare match
Voor degene die bewust met haar gezondheid bezig is, is er nog een factor van belang: de interactie met medicatie of andere kruiden. Een onschuldig lijkend supplement met Sint-janskruid (veelgebruikt bij stemmingswisselingen) of Ginkgo Biloba kan de werking van reguliere medicijnen, zoals bloedverdunners of de anticonceptiepil, ernstig verstoren.
Het Voedingscentrum adviseert daarom altijd kritisch te kijken naar de etiketten. De term '1000% van de Referentie Inname (RI)' ziet er indrukwekkend uit op een potje, maar is voor een gezond lichaam zelden noodzakelijk en soms zelfs riskant.
De checklist: hoeveel is te veel?
Gebruik je meerdere supplementen naast elkaar? Check de etiketten op deze maximale dagelijkse bovengrenzen voor volwassenen:
- Vitamine B6: Maximaal 21 mg (ter voorkoming van zenuwpijn).
- Vitamine D: Maximaal 100 mcg (voorkomt verkalking).
- Zink: Maximaal 25 mg (een overschot remt de opname van koper).
- Magnesium: Maximaal 250 mg uit supplementen (ter voorkoming van darmklachten).
Luister naar je lichaam, niet naar de marketing
Echte vitaliteit komt voort uit een synergie tussen voeding, beweging en rust. Supplementen zijn, zoals de naam al zegt, een aanvulling en geen vervanging. Het advies van experts is dan ook helder: laat bij twijfel je bloedwaarden testen bij de huisarts voordat je start met een zwaar regime aan pillen.
Een gezonde gewoonte behoudt haar waarde pas als we haar met mate en verstand uitvoeren. Soms is de meest luxe keuze namelijk niet nóg een capsule, maar een uitgebalanceerd bord vol verse ingrediënten.