Slecht slapen in de winter? Waarom je volgens artsen nu écht eerder aan tafel moet

Een kleine verandering kan namelijk meer doen dan je denkt. Verwacht geen instant wonderen, maar wie zich al weken wat lamlendig voelt, kan met een ander eetmoment verrassend veel winst behalen.

Waarom loont het om je eetmoment in de winter aan te passen?

Er bestaan geen harde regels die voorschrijven dat je in de winter anders moet eten, maar er is volgens deskundigen 'veel indirect bewijs dat in die richting wijst,' zegt gastro-enteroloog Dr. Ashkan Farhadi. Veel draait om je circadiane ritme – je interne klok van 24 uur die alles aanstuurt: energieniveau, slaap, honger, spijsvertering.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Slaapspecialist Dr. Christopher Winter legt uit: “Je circadiane ritme en circadiane factoren beïnvloeden wanneer je in slaap valt en wakker wordt, en hebben grote gevolgen voor je algehele gezondheid.”

Zodra het buiten donker wordt, maakt je lichaam melatonine aan. Daardoor voel je je ’s winters vaak eerder slaperig. Ga je dus eerder naar bed, dan loont het om ook eerder te eten. “Alles wat we doen – beweging, licht, eten – zijn kleine signalen voor ons lichaam om te bepalen waar we zijn in de tijd,” zegt Dr. Winter. “Wanneer je dineert, is één van die signalen.”

Bekijk ook

Harvard zegt dat dit belangrijker is dan sporten of gezond eten: de 5-3-1-regel | Nouveau

We lijken anno 2025 massaal aan selfcare te doen. We sporten, tellen braaf onze eiwitten, houden onze slaap bij en proberen regelmatig te mediteren. Maar één aspect raakt daarbij gemakkelijk ondergesneeuwd: onze sociale gezondheid. Terwijl juist dát, zo blijkt uit onderzoek, een van de belangrijkste pijlers is voor een gelukkig leven.

Als je structureel op hetzelfde tijdstip eet, maar je bedtijd opschuift, kan dat je slaap verstoren: “Je zet het ritme van je lichaam voor een later tijdstip dan waarop je daadwerkelijk naar bed gaat. Dat is desoriënterend en een recept voor slapeloosheid,” aldus Dr. Winter.

Ook je darmen reageren op het winterse ritme. “Wanneer het nacht is, geeft melatonine aan de darmen door dat het tijd is om te vertragen,” legt Dr. Farhadi uit. Ga je dan toch met een volle maag naar bed, dan stijgt de kans op reflux en een ongemakkelijk, rommelig gevoel.

Gastro-enteroloog Dr. Shabnam Sarker bevestigt dit: “Eerder op de dag eten is over het algemeen beter voor de algehele gezondheid, omdat het aansluit bij het natuurlijke circadiane ritme.”

Wat is het beste eetmoment in de winter?

Er bestaat geen tijdstip die voor iedereen perfect is, maar wetenschappelijke aanwijzingen zijn opvallend eensgezind.

• Een studie uit Cell Metabolism (2022) laat zien dat mensen die om 21.00 uur eten meer hongerhormoon aanmaken dan mensen die al om 17.00 uur aten. Eerder eten kan dus helpen om hongergevoel en snackdrang te temperen.
• Onderzoek gepubliceerd in Nutrients toont aan dat eten rond 18.00 uur leidt tot stabielere bloedsuikers dan eten om 21.00 uur – goed voor zowel je nachtrust als je metabolische gezondheid.

Daarnaast is er nog een praktische leidraad: “We raden aan om van het avondeten de lichtste maaltijd te maken en om minimaal 3 tot 4 uur voor het slapengaan niet meer te eten,” zegt Dr. Sarker.

Het totaalplaatje wijst dus richting een tijdstip tussen 17.00 en 18.00 uur, afhankelijk van je eigen ritme en bedtijd. Maar, benadrukt Dr. Sarker: “Dit verschilt sterk per individu, afhankelijk van levensstijl en gezondheid.”

Tijd om even in te checken bij jezelf

Val je maar niet in een prettig winterritme, dan kan het verzetten van je avondmaaltijd een subtiele, maar effectieve eerste stap zijn. Zoals Dr. Winter zegt: “Neem deze periode om te evalueren hoe consistent je bent met je maaltijden en je timing.”