Gezond ouder worden begint verrassend genoeg bij de zorg voor je oren

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met een externe partner.

Steeds meer medisch onderzoek laat zien dat gehoorverlies veel verder reikt dan alleen slechter horen. Mensen die merken dat hun gehoor achteruitgaat, trekken zich ongemerkt vaker terug uit sociale situaties. Een goed gesprek in een druk restaurant wordt vermoeiend. Een verjaardagsfeest met veel achtergrondgeluid voelt ineens als een uitputtingsslag. Voordat je het weet, sla je liever een gezellig uitje over dan dat je je urenlang moet inspannen om alles te kunnen volgen. Die sociale terugtrekking heeft grote gevolgen. Wetenschappers zien namelijk een duidelijk verband tussen onbehandeld gehoorverlies en een verhoogd risico op eenzaamheid, sombere gevoelens en zelfs snellere cognitieve achteruitgang.

Waarom je hersenen meeliften op je gehoor

Het klinkt misschien verrassend, horen en denken hangen nauw samen. Als je gehoor achteruitgaat, moeten je hersenen aanzienlijk harder werken om geluiden te verwerken en betekenis te geven aan wat er wordt gezegd. Die constante extra inspanning kost enorm veel energie. Energie die je eigenlijk wilt gebruiken voor andere zaken, zoals je concentreren, herinneringen ophalen of gewoon ontspannen meepraten tijdens een diner.

Op de lange termijn kan deze overbelasting van het brein meespelen bij het ontstaan van geheugenproblemen. Onderzoekers vermoeden inmiddels dat het tijdig ondersteunen van je gehoor een van de belangrijkste knoppen is waar je zelf aan kunt draaien om je geest op oudere leeftijd scherp te houden. Hoewel er in de wetenschap altijd nuanceverschillen zijn over de exacte werking, wijzen alle signalen overduidelijk dezelfde kant op.

Juist daarom is het onverstandig om gehoorzorg voor je uit te schuiven tot het echt niet anders kan. Hoe langer je wacht, hoe meer je hersenen wennen aan het gebrek aan geluidsprikkels. Dat maakt het een stuk lastiger om daar op latere leeftijd weer verandering in te brengen.

De signalen die je makkelijk mist

Gehoorverlies sluipt er meestal heel geleidelijk in. Vaak merkt je omgeving het eerder op dan jijzelf. Herken je bijvoorbeeld een van deze situaties uit het dagelijks leven?

Je vraagt de laatste tijd regelmatig "wat zeg je?" tijdens een gesprek. Of je partner merkt op dat de televisie wel erg hard staat, terwijl het volume voor jou volkomen normaal klinkt. Het kan ook zijn dat je in een levendige ruimte moeite hebt om je gesprekspartner te verstaan, terwijl dat voorheen moeiteloos ging.

Dit soort signalen schuiven we al snel aan de kant onder de noemer "gewoon ouder worden" of tijdelijke vermoeidheid. Toch is het verstandig om alert te blijven. Gehoorverlies dat in een vroeg stadium wordt ontdekt, is namelijk veel comfortabeler te corrigeren. In de praktijk wachten mensen helaas nog te vaak jarenlang voordat ze actie ondernemen, en dat is zonde van de levenskwaliteit.

Een eerste check zonder drempel

Veel mensen stellen een officiële gehoortest uit. Soms omdat ze niet precies weten wat ze kunnen verwachten, soms omdat de drempel naar een winkel net iets te hoog voelt. Dat is jammer, want die twijfel zorgt ervoor dat je onnodig lang blijft doorlopen met de vermoeidheid die slechter horen met zich meebrengt.

Gelukkig hoef je de deur niet meteen uit voor een betrouwbare eerste indicatie. Door simpelweg een online gehoortest doen (https://www.schoonenberg.nl/hoe-werkt-het/online-gehoortest/) via Schoonenberg, krijg je binnen ongeveer drie minuten een helder beeld van de stand van zaken, gewoon comfortabel vanuit je eigen huiskamer. Je beantwoordt eerst een aantal korte vragen over je persoonlijke ervaringen in dagelijkse situaties. Daarna volgt een nauwkeurige pieptoontest waarbij je aangeeft welke frequenties je nog goed opvangt. Voor het meest betrouwbare resultaat doe je de test met een koptelefoon op in een stille ruimte.

Mocht de uitslag uitwijzen dat je gehoor wel wat ondersteuning kan gebruiken, dan is dat geen reden tot zorgen. De technologie heeft de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen. Met een modern gehoorapparaat (https://www.schoonenberg.nl/gehoorapparaten/) kies je tegenwoordig voor een nagenoeg onzichtbaar, intelligent hulpmiddel dat perfect filtert wat jij wilt horen. Zo blijf je moeiteloos verbonden met de mensen om je heen en geniet je volop van een vitaal en sociaal leven.