Blog posts met tag Filmtip

Alsof ik kennis heb gemaakt met de échte Vincent van Gogh. Zo voel ik me na het zien van At Eternity’s Gate waarin Willem Dafoe de tragische schilder speelt.

De gelijkenis – voor zover je kunt afleiden uit de zelfportretten - is treffend.

Understated speelt Dafoe de rol van verguisde kunstenaar, te vroeg geboren, zijn tijd ver vooruit en hopeloos onbegrepen. ‘Ik schilder voor mensen die nog niet geboren zijn,’ filosofeert hij in de film die de laatste tien jaar van Vincent's leven belicht.

Geplaagd door angsten en depressies schildert hij landschappen en portretten in een realiteit waar de wereld om hem heen nog niet aan toe is.

Oog in oog met de eeuwigheid

Ga niet naar deze film als je hoopt op romantiek in Van Gogh-tinten, want je wordt niet vrolijk van Julian Schnabel's rauwe portret van de schilder. Vincent leidt een eenzaam en arm bestaan. Zelfs zijn vooruitstrevende vriend en vakgenoot Gauguin begrijpt zijn kleurgebruik en bijna manische gedrevenheid niet.

Meest ontroerende moment in de film is de scene waarin zijn broer Theo hem opzoekt in het ziekenhuis. De broers liggen samen in bed en Vincent legt als een onschuldig kind zijn hoofd op Theo’s borst, hem smekend of hij niet wat langer kan blijven.

De eenzaamheid schreeuwt oorverdovend uit deze film waarin honger, kou en angst onnadrukkelijk aanwezig zijn. Alleen als hij de zon tegemoet rent, door de bloemrijke velden van Arles, glimlacht Vincent terug naar het leven. Daar waar hij oog in oog staat met de eeuwigheid, Eternity’s Gate – het schilderij dat Vincent twee maanden voor zijn dood schilderde.

Willem Dafoe verdient een vette Oscar voor zijn ingetogen vertolking, voor zijn gave om zich over te geven, zijn kunst van het weglaten, zijn dienstbaarheid aan de rol en zijn totale gebrek aan ijdelheid op het doek.

Wilde seks

Van mij had Willem Dafoe al een Oscar mogen krijgen voor zijn rol in Platoon(1986). Zijn sterfscène, de armen wijd uitgespreid, doorzeefd met kogels. Het Adagio voor Strijkers van Samuel Barber eronder... het staat op mijn netvlies gegrift. 

Ik geef toe dat ik een zwak heb voor Dafoe, die ik twintig jaar geleden mocht interviewen in Amsterdam. Daar werd ik niet teleurgesteld. Want wat een aardige, benaderbare man. Dol op zijn vak en zich bijna niet bewust van zijn aantrekkingskracht die ook op het witte doek altijd sluimerend aanwezig is.

Ik begrijp niet dat de Française bij wie Vincent een kamertje huurt hem niet de kleren van het lijf rukt als hij oppert dat ze misschien bij hem zou kunnen blijven… Maar in plaats van wilde seks te hebben met een van de grootste kunstenaars aller tijden, wijst ze hem op de huurachterstand die hij bij haar heeft. Wie is er dan eigenlijk gek?

Kers op Dafoe's taart

Dafoe, inmiddels 63, heeft meesterlijke griezels gespeeld, soms een held en vaak schijnbaar doodgewone mannen, zoals in The Florida Project. Maar zijn Van Gogh is de voorlopige kers op Willem Dafoe’s taart.

Daar kan geen Bradley Cooper en ook geen Rami Malek tegenop, al zou ik de laatste het beeldje alleen al gunnen om de liefde waarmee hij Freddie Mercury tot leven heeft weten te brengen in Bohemian Rhapsody. Maar het verbleekt bij de van alle glamour ontdane prestatie van Dafoe.

Of de gerechtigheid op 24 februari zal zegevieren of niet, met At Eternity’s Gate is er in feite een nieuwe Van Gogh ontstaan, een grootse ontdekking in filmvorm waardoor je voorgoed anders naar hem en zijn werk gaat kijken.

Vanaf 7 februari in de bioscoop.

BONUSTIP van een heel ander kaliber: Cats

Van 2 t/m 7 april komt de musical Cats terug in Nederland, in het Rotterdamse Luxor Theater. Deze originele West Ende-versie met Britse cast speelde vorig jaar en begin dit jaar voor uitverkochte zalen in Nederland. Nog niet gezien? Ga dan zeker op jacht naar kaarten. Want aan deze voorstelling klopt alles!

Ik heb ademloos gekeken en geluisterd en dat terwijl ik allesbehalve een musical-fanaat ben. Deze productie ademt vanaf het eerste ogenblik magie en dat is wat theater maakt tot wat het hoort te zijn.

Adem voor de geest.

More content below the advertising

Reacties (0)

‘Dat jochie zou mijn opa kunnen zijn…’

Donderdag gaat de documentairefilm Lumière L'Aventure Commence in première, een wonderlijke productie die veel indruk op me heeft gemaakt.

114 filmpjes van omennabij een minuut kwamen op me af, zwart-wit filmpjes uit het eerste jaar van de cinematografie: 1895. Vrouwen met wapperende rokken, mannen met hoeden, spelende kinderen, toevalstreffers, geënsceneerde humor en zaken uit het leven gegrepen.

Negentig minuten nostalgie

Maar liefst 1.422 films draaiden de gebroeders Louis en Auguste Lumière in de eerste periode nadat zij de cinematograaf uitvonden. Uit meer dan twintig uur materiaal werd negentig minuten geselecteerd voor de documentaire. Uit die anderhalf uur spreken verwondering, ontluikend vakmanschap en liefde voor alles en iedereen om hen heen.

De broers staan aan de wieg van de filmindustrie. Ze ontdekken de kunst van het filmen en raken volledig in de ban van dat nieuwe fenomeen.

Ik laat het over me heen komen, de beelden van het dagelijks leven in het Frankrijk van 1895, 1896 (hé, dat is het geboortejaar van mijn oma).

De opnamen van verre reizen met voor het eerst op film de piramide van Cheops en de Sfinx in Egypte, een tocht over het Canal Grande in een majestueus Venetië ver voor het door toeristen werd platgelopen.

Twee oorlogen

Maar het allermooist vond ik toch de beelden van al die doodgewone mensen. Mensen zonder mobiele telefoon, zonder televisie, maar met dromen, verlangens, dierbaren, lunchafspraken, etentjes. Mensen die voorbijgaan, mensen als wij allemaal.

Twee wereldoorlogen en nog heel wat meer zitten er tussen de beelden uit de film Lumière L'Aventure Commence en onze tijd, maar alles is zo ontroerend herkenbaar.

De trotse ouders die hun baby kleine hapjes voeren, kinderen die uitlopen in het Parijs van toen – huppelend achter de uitrukkende brandweer aan…

De opgedofte dames met hun ruisende jurken en parasols in wat doorgaat voor de eerste geplande filmopname ooit, compleet met een paar heren die op de fiets de lolbroek uithangen... precies zoals heel veel mannen met bravoure het nog steeds zouden doen. Langzaamaan komen er mini-scripts aan te pas en humor. Mensen vertonen hun kunsten, als atleet, danseres…

Pak rammel

En dan is er de grappige film: de man die de tuin sproeit, maar ineens komt er geen water meer uit de slang. Hij kijkt diep in het uiteinde, maar snapt er niets van. Tot het jongetje dat achter hem staat zijn voet van het andere eind van de slang afhaalt en de man de volle laag krijgt.

Uiteindelijk krijgt de kletsnatte tuinman de onverlaat te pakken wat de laatste op een pak op zijn broek komt te staan. En dat mocht toen gewoon!

Horrorversie

Waarom ontroert deze film me zo en waarom ben ik teleurgesteld als het na negentig minuten is afgelopen?

Ik weet alleen dat ik niet genoeg kan krijgen van al dat leven dat aan me voorbijtrekt, al die mensen die er allang niet meer zijn, maar die door het waanzinnige medium film weer even springlevend worden. Want dat is zo fascinerend aan deze documentaire en aan film in het algemeen.

De vergankelijkheid druipt van het doek, maar wordt onmiddellijk afgestraft door de eeuwigheidswaarde die de beelden krijgen…

Kijk daar, die kleine jongen die speels in het water plonst met zijn vriendjes, het zou mijn opa kunnen zijn… Die werd in 1891 geboren toen er alleen nog kiekjes waren.

Onvergetelijk is het slotbeeld van een klein Vietnamees meisje dat stralend lachend naar de camera holt, onwetend – evenals de maker – van het gruwelijke beeld van zoveel decennia later dat er een horrorversie van lijkt te zijn.

Beelden blijven soms op je netvlies gegrift. Gelukkig ook de mooie. Met dank aan de gebroeders Lumière.

Vanaf 8 maart in de bioscoop.

Reacties (1)

Marion Florusse is chef tekst/kunst & cultuur bij Nouveau, ze woont met man en zoon in Amsterdam en is een groot liefhebber van alles wat te maken heeft met theater, muziek, beeldende kunst, film en literatuur. “Wat is er mooier dan goede ervaringen op cultuurgebied delen met anderen? Op deze plek hoop ik dan ook van harte mensen te tippen als het gaat om niet te missen voorstellingen, concerten of tentoonstellingen. Maar soms is het ook gewoon fijn om je eigen gevoel over iets dat je raakt, opwindt of verbaast te toetsen aan anderen. Ik hoor dus graag van je…”

Archief