Maria Goos gaat elke maand in Nouveau in gesprek met een spraakmakende vrouw. Zoals Sonja Barend. Veertig jaar lang vroeg ze met succes mensen het hemd van het lijf, maar brandende vragen over haar eigen familiegeschiedenis bleven onbeantwoord...

Koningin van de talkshow Sonja Barend (77) praat over dat ene antwoord dat haar leven bepaalde en blikt terug op haar carrière. 

Als de bloemenman hoort dat het boeket voor Sonja Barend is, zegt hij: 'Dan gaan ik er es effe mijn best aan doen.' En dat doet ie. Want het is voor Sonja. Ze heeft zo’n jaartje of veertig televisie gemaakt. Naar haar legendarische praatprogramma’s keken vijf miljoen mensen.

Ik was zestien toen ik haar voor het eerst op de televisie zag. Een mooie, goed geklede, vrije, onverschrokken vrouw, begin dertig. Ze had een manier van interviewen die ik nog niet kende. Geen onderwerp werd geschuwd, geen vraag werd vermeden en toch bleef het altijd beschaafd en hadden haar programma’s de sfeer van een familiebijeenkomst.

En nu mag ik haar interviewen.

Ze wilde het graag bij haar thuis, zonder styliste, zonder uitgebreide visagie en met Sacha de Boer als fotografe. Als ze opendoet, kijken we elkaar stralend aan zonder iets te zeggen. Ze ziet er weer prachtig uit: hakjes, mooi jasje, opgestoken haar. Ik mag bij de open haard zitten.

Ik kijk naar Sonja, die gebiologeerd naar het espressoapparaat staat te kijken. Elke keer als ze er een tinnetje in gooit, doet ze een stapje achteruit, alsof ze bang is dat het ding zal ontploffen. Het duurt even voordat er ook daadwerkelijk koffie uit het apparaat komt.

'En dan moet je weten dat ik dit gisteravond nog geoefend heb,' zegt ze met die zo karakteristieke stem.

Na het lezen van haar boek wist ik het al, maar nu zie ik het ook: het icoon blijkt een mens. 

Jij bent de vrouw die Nederland aan het praten heeft gekregen. Maar uit je biografie blijkt dat dat je niet is gelukt met je eigen moeder.

Sonja: ‘Ik heb daar echt lang over nagedacht en het mezelf ook heel erg verweten. Hoe is het mogelijk dat ik zonder uitzondering elke maandagavond bij mijn moeder was en dat ik toch niet gezegd heb: “Mam, moet je luisteren, wij moeten nu samen echt een gesprek voeren, want ik wil een aantal dingen weten.”

Hoe stom kun je zijn? Het is idioot. Hoe verzin je het dat iemand die veertig jaar lang haar brood verdient met het stellen van vragen, tegen wie mensen nu nóg bij de tramhalte spontaan hun verhaal beginnen te vertellen, niet uit haar moeder krijgt wat haar eigen familiegeschiedenis is? Als ik al eens een poging deed, dan stopte het altijd met: “Ach kind, dat is zo lang geleden.”’

In 1942 was Sonja twee jaar. Ze had een joodse vader. Op een dag, nog voor de tijd dat de razzia’s begonnen, stonden er twee mannen voor de deur die aan Sonja’s moeder vroegen of haar vader thuis was. Ze zei ‘ja’.

In de laatste maand dat haar vader in Auschwitz zat, heeft Sonja’s moeder zich officieel van haar man laten scheiden op basis van zijn vermeende promiscuïteit. Ze had toen inmiddels een relatie met de man van wie Sonja lang heeft gedacht dat het haar echte vader was. 

Jij zat inmiddels bij familie waar je tot 1947 zou blijven. Je hebt uit het tweede huwelijk van je moeder twee halfbroers. Dat is zo ongeveer wat je stukje bij beetje te weten bent gekomen, maar er zijn ook veel vragen onbeantwoord gebleven.

‘Ik denk dat ik, waarschijnlijk onbewust van wat ik langzaam te weten kwam, mijn moeder niet heb willen beschuldigen. Daarom was het ook zo moeilijk om met haar te praten; omdat ik me realiseerde hoe pijnlijk het voor haar moest zijn. Ze zei niet voor niets altijd: “Ik weet het allemaal niet meer.”

En sommige dingen kon ik niet meer vragen omdat ze toen al dood was. De officiële reden van de echtscheiding, bijvoorbeeld, ontdekte ik pas tijdens de zoektocht voor mijn boek in een archief in Haarlem. Zij had mij gewoon een aantal dingen moeten vertellen over mijn vader, zijn achtergrond, hun verstandhouding.’ 

Je hebt ook geen beeld van hoe je vader was.

‘Nee. Als ik ernaar vroeg, zei ze: “Hij was slim en hij zat altijd te lezen.” En dat ik op hem lijk. Mijn moeder heeft mij het idee gegeven dat ze het met mijn vader goed en leuk had. Dat zijn dingen waarvan ze wel wist dat ik die graag wilde horen. Meer dan dat vertelde ze mij niet.

Ik heb haar dat nooit verweten. Maar je moet je natuurlijk wel kunnen herinneren hoe het was, een huwelijk dat drie jaar heeft geduurd. Ik heb me wel duizend keer afgevraagd hoe je je voelt als er wordt aangebeld, je kijkt naar beneden, je ziet twee mannen staan die vragen:

“Mevrouw, is uw man thuis?” En je zegt per ongeluk ja, terwijl je nee had moeten zeggen.

Dat je ziet hoe hij zijn schoenen en zijn jas aandoet, zijn hoed opzet en dat hij dan zegt: “Je ziet mij nooit meer terug.” Hoe je je dan voelt, dat vergeet je natuurlijk niet. En dat had ik wel graag geweten.’ 

Je weet niet wanneer de tweede man van je moeder in haar leven kwam?

‘Nee, ik weet ook niet of hij er al was toen mijn vader werd weggehaald. Ik denk dat het zo is gegaan: nadat mijn vader was weggehaald, heeft mijn moeder mij naar haar moeder in Alkmaar gebracht en is ze zelf naar haar zusje gegaan. De man van haar zusje was de beste vriend van mijn tweede vader. Dus daar heeft ze hem leren kennen, denk ik.

Of dat niet al eerder gebeurd is, weet ik niet. Ik kan me wel voorstellen dat mijn moeder op hem viel. Ik begrijp ook dat je valt voor iemand die een arm om je heen slaat, als je hebt meegemaakt wat mijn moeder heeft meegemaakt. Hij was een mooie, aantrekkelijke man, beschaafd en zeer welbespraakt.’ 

Heb je haar nooit gevraagd waarom je tot 1947 bij je grootmoeder bent gebleven?

‘Ik heb me dat nooit zo gerealiseerd. Ik ben me dat soort dingen pas heel laat gaan afvragen. Ik was al lang en breed volwassen, had al honderden mensen naar hun leven en geschiedenis gevraagd en toen pas dacht ik ineens: “Huh? Tot 1947? Waarom?” 

Bij het lezen van jouw boek krijg je wel bepaalde vermoedens. Je vraagt je af hoe het mogelijk is dat jij elke maandagavond bij je moeder op visite ging en het toch niet lukte om haar aan het praten te krijgen.

‘Het is nooit mijn bedoeling geweest om een boek te schrijven over een familie met een groot geheim. Als dat wel mijn bedoeling was geweest, dan was er nu misschien veel meer beantwoord. Dan had ik me er waarschijnlijk veel eerder in verdiept. Dit boek, zoals het uiteindelijk geworden is, heb ik niet bij voorbaat bedacht. Dat is zo ontstaan.’ 

Wat was aanvankelijk het verhaal dat je wilde schrijven?

‘Ik had bedacht om heel veel over televisie te schrijven, over wat ik in die veertig jaar gedaan heb en daarbij zou mijn persoonlijke geschiedenis wel een rol spelen. Maar daar ben ik uiteindelijk van afgestapt, omdat ik geen zin had om al die honderden programma’s terug te gaan zien. Ik ben eraan begonnen en ik vond het een ramp. Naar jezelf kijken… Ik dacht: dat ga ik niet doen.’ 

Kijk je niet graag naar jezelf?

‘Nee, vreselijk. Maar ik moet wel zeggen dat ik bij het terugkijken ook geregeld dacht: “Dat doe ik helemaal niet slecht. Waar ben ik nu vaak zo onzeker over geweest?”

Mijn uitgever De Bezige Bij stimuleerde mij door te gaan met het schrijven van mijn eigen verhaal. Dat heb ik gedaan. Dan kom je langzaam tot het besef, dat als je dat goed wilt doen, het ook echt verteld moet worden en niet half. Zo is het ontstaan.

Op de momenten dat ik bang was dat het te persoonlijk zou worden, had ik de steun van mijn redacteur in wie ik veel vertrouwen had en met wie ik veel heb gepraat.’ 

Ellen Blazer is veertig jaar lang de eindredacteur van jullie programma’s geweest. Hoe was jullie samenwerking?

‘Daar heb ik elke dag van genoten. Ik ging ook altijd met ongelofelijk veel plezier naar mijn werk. Ons uitgangspunt zijn we in al die jaren trouw gebleven. We wilden gewone mensen aan tafel, die de onderwerpen waar we het over hadden aan den lijve ondervonden. En dat zijn we altijd blijven doen.

Als er een hooggeplaatst iemand aan tafel zat, dan was het altijd de uitdaging om daar een gewoon mens van te maken, die bereid was om in gewonemensentaal terug te praten. Niet dat dat altijd lukte. Sommige mensen zijn niet uit dat pak te krijgen.

Ik heb nooit begrepen dat ze het zo moeilijk vinden om te zeggen: “Dat weet ik op dit moment niet” en dan liever om het antwoord heen draaien. Al doe je het zevenhonderd jaar, je krijgt het natuurlijk nooit perfect.’

Waar kwam dat lef vandaan om iedereen het hemd van het lijf te vragen?

‘Weet ik niet. Ik ben keurig netjes opgevoed. We zeiden u tegen onze ouders. Als we een deur te hard dichtsmeten, dan werden we teruggeroepen met de woorden: “Doe het nu nog eens, maar dan zachter.” En dat deed je dan ook. Ik was niet rebels of een meisje met heel veel lef.’ 

Maar op je zestiende zei je stiefvader na een woordenwisseling zoiets als: “Als je er zo over denkt, dan kun je vertrekken.” En dat deed je prompt.

‘Dat was de eerste keer dat ik zo in opstand kwam en voor mijzelf moest gaan zorgen. Dan word je snel zelfstandig. Alleen op kamers wonen, naar de avond-hbs en je eigen geld verdienen. Ik was tegelijkertijd altijd op zoek naar werk waarin ik mij volledig thuis zou voelen.

Tien jaar later vond ik dat, in de hechte en intieme sfeer die we altijd op de redactie hadden. Ellen en ik zaten samen in de serre van een van die heerlijke oude villa’s die de VARA toen had. Daar zaten we elke dag tegenover elkaar te werken.

Daar ging het leven over tafel, want dat was ook waar het programma over ging. Dan leer je elkaar wel heel goed kennen. We wisten van de hele redactie de achtergronden. Van die tijd heb ik intens genoten.’ 

Die familiaire sfeer straalden jullie programma’s ook uit. Hoe deed je dat, heb je dat geleerd?

‘Dat heb ik niet geleerd, dat was er al. Ik weet het niet. Kijk, mijn moeder was wel heel erg van: badjasjes aan, kopje thee, de kachel op hoog. Ik had een heel zorgzame moeder, die de hele dag voor ons liep te rennen. Ik heb zelf ook vaak de neiging om voor iedereen alles even gezellig en lekker te maken. Dat zit er wel in. Je kunt, ook in zo’n programma, niet iemand zijn die je niet bent, want dan wordt het niks.’ 

Als je zo over je moeder praat, dan lijkt het of je een heel fijne jeugd hebt gehad.

‘Ik ben niet opgegroeid in een gezin zoals je dat zou willen, zoals ik het zelf jaren heb meegemaakt, samen met mijn man en zijn drie dochters die opgroeiden. Zo ging het bij ons thuis niet, doordat het een slecht huwelijk was van twee mensen die los van elkaar heel erg leuk en gezellig waren, maar niet bij elkaar.

Mijn stiefvader ging elk weekend naar zijn vrienden in Brabant en dan was ik met mijn twee broers alleen met mijn moeder. Wij vonden dat erg gezellig, maar zij heeft natuurlijk wel een vreemd huwelijk gehad. Maar over dat soort persoonlijke dingen werd door die generatie absoluut niet gesproken.’ 

Jij doet dat wel met je man en zijn drie kinderen.

‘Ja. Dat kostte mij aanvankelijk wel moeite, met de kinderen. Ze waren al opgevoed en ze hadden al een moeder. Abel en ik zijn nu zevenendertig jaar bij elkaar. Ik spreek nu toch al wel wat jaartjes over “onze kinderen.” En zo voelt het ook.’ 

Mis je de televisie?

‘Ik maak al tien jaar geen programma’s meer en ik heb het nog geen seconde gemist. Zo fijn als ik het vond om zo lang televisie te maken met zo’n hechte familie, zo fijn vond ik het nu om hier aan de tafel, voor het raam, zo in mijn eentje te zitten schrijven. Ik zou graag nog een boek schrijven, maar mijn eigen verhaal is nu geschreven en het is zeer de vraag of ik voor een ander verhaal de fantasie heb.’ 

Waren er veel mannen verliefd op je?

‘Ik geloof het niet, nee.’

Kreeg je niet voortdurend liefdesbrieven?

‘Nee, dat viel heel erg mee, maar als mijn man hier nu bij zou zitten, dan zou hij ontzettend hard moeten lachen. Hij zou zeggen dat de mannen naar me stonden te loeren in het café en dan zeg ik altijd: “Ja en alleen de vervelende kwamen op me af om over de televisie te zeuren en de echte leuke dachten: laat dat mens nou even lekker een biertje drinken.”

Ik was ook altijd wel trouw aan degene met wie ik dan was. Eh... Min of meer, in elk geval.’ 

Ze kijkt me heel ondeugend en heel erg jong aan. Bij het weggaan krijg ik van Sonja een prachtige handgeschreven brief mee met een persoonlijke boodschap, die ik misschien ooit nog met jullie deel.”

Tekst: Maria Goos / Fotografie: Sacha de Boer

Vierentwintig vrouwen ontmoette Maria Goos de afgelopen anderhalf jaar voor Nouveau. Vrouwen die haar ontroerden en inspireerden. Deze maand nemen we afscheid van de scenarioschrijfster. We blikken terug en vooruit op haar leven dat zo ingrijpend is veranderd. 'Ik werd teruggeworpen op mezelf, maar ik leef weer volop.’

Maria Goos heeft zichzelf de afgelopen jaren opnieuw uitgevonden. Haar leven stond na haar scheiding, vijf jaar geleden, volledig op zijn kop. Maar het schrijven behoedde haar voor die diepe put waarin ze per se niet terecht wilde komen. Ze maakte van een aantal nadelen daadwerkelijk een voordeel.

Ze schreef toneelstukken, ging op reis, koesterde haar vrienden en haar volwassen dochters, verwelkomde een kleinkind en liet zich inspireren door de 24 vrouwen die ze voor 22 Nouveau-interviews ontmoette.

Het was een mooi avontuur

In haar sfeervolle huis in het drukke hart van Amsterdam blikt ze terug op anderhalf jaar, soms enerverende, ontmoetingen met bekende Nederlandse vrouwen. ‘Ik heb het zeer leuk en inspirerend gevonden; fantastische vrouwen ontmoet. Het was een mooi avontuur.’

Welk gevoel heb je aan die 22 interviews overgehouden?

‘Ze waren allemaal heel verschillend, maar een paar hebben diepe indruk op me gemaakt.

Is er een gemene deler te vinden in de vrouwen die je hebben geïnspireerd?

‘Ja, het vermogen je eigen geluk niet afhankelijk te maken van anderen…

Wat me intrigeert, zijn vrouwen die gretig leven. Ik heb een aversie tegen mensen die zichzelf van alles ontzeggen, die altijd maar bang zijn. Ik voel me het meest thuis bij mensen die zich loswrikken en risico’s durven nemen.

Het is inmiddels vijf jaar geleden dat je bent gescheiden van Peter Blok, heb jij je voor je geluk in de 33 jaar dat jullie samen waren, ooit afhankelijk gemaakt van je man?

‘Ik heb nu in elk geval een veel groter gevoel van eigenwaarde dan toen ik getrouwd was. Het ging altijd wel erg om wat we samen uitdroegen. Dat we zo gelukkig waren, dat we zulke mooie producties maakten… Een boegbeeld van lang en gelukkig. Maar wie ik in essentie was, ben ik kwijtgeraakt.

Nu komt dat weer terug. Als je ineens wordt teruggeworpen op jezelf, ontdek je interessante dingen. Bijvoorbeeld dat een beetje van jezelf houden nog helemaal zo makkelijk niet is. Het gekke is dat ik dat nu beter kan dan toen ik nog getrouwd was.’

De liefde als keurslijf. Is daar niet aan te ontkomen?

‘Nou, die jaren met Peter waren ook een enorme verwennerij. Het idee dat je altijd wist dat er iemand intens van je hield. Maar je meandert in een langdurige relatie wel naar elkaar toe.

Je gaat bepaalde dingen doen en laten omdat de ander het wel of niet leuk vindt, omdat het niet handig is voor de gezamenlijke planning. Het is een soort jas die je aantrekt. Een warme jas, begrijp me niet verkeerd, maar niet jóuw jas. Die jas is bij mij nu uit en dat is toch wel fijn.’

Dat betekent niet dat je herinneringen een andere lading krijgen?

‘Nee, die koester ik. Ik heb van de jaren met Peter en de kinderen genoten, ik zie het als een geschenk.

Je houdt van een beetje onaangepast, dat kwam nog ter sprake in je interview met Wende Snijders. Bij welke vrouwen vond je dat?

‘Bij Loes Luca, zij is onaangepast en eigenzinnig. Best lastig om haar te interviewen, want ze is een van mijn beste vriendinnen. Dat gold ook voor Hedy d’Ancona. We zien elkaar nog geregeld en het is altijd leuk met haar.

Welk interview vond je achteraf gezien het moeilijkst?

‘Dat met Sonja Barend, omdat ik haar al zo lang bewonder. Ik zag haar vanaf mijn zestiende op televisie, een wereld die ik niet kende. Zo’n mooie, leuke, goed geklede vrouw die het voor het zeggen had. Een rolmodel. Ik kon dat moeilijk van me af zetten.

Ik dacht: ik zit hier met Sonja Barend en ze zet koffie voor me. Als mijn moeder me nu zou kunnen zien….’

Zij was net zo onder de indruk van jou.

‘Haha, ja, dat heeft ze me later verteld, maar dat wist ik tijdens het interview niet.’

En dan Femke Halsema die niets over haar aanstaande burgemeesterschap mocht zeggen...

Femke heeft best stevige dingen gezegd in dat licht. Zoals: “Er wordt mij al snel een multiculturele meegaandheid toebedeeld, waardoor ik alles maar zou vergoelijken, maar dat is helemaal niet waar. Ik geloof in een sterke rechtsstaat, waarin je heel goed van elkaar kunt verschillen, maar je zult mij nooit horen zeggen dat de sharia een goed idee is of dat hoofddoekjes leuk zijn, want dat vind ik niet.’'

In wat voor fase ben je als vrouw?

‘Ik leef weer volop. Zonder mijn grote liefde, maar niet zonder liefde. Mijn leven is vól liefde. Liefde heeft een andere vorm gekregen. Ik heb vriendschappen met mensen die ik al veertig jaar ken, met wie ik me intens verbonden voel. Het is alleen maar hechter geworden.

Ik heb ook een heel sterke band met mijn dochters. De scheiding heeft me niet alleen maar dingen afgenomen, het heeft me ook veel gegeven. Het heeft me mijn zwaktes getoond, maar ook mijn kracht. De wereld ligt weer voor me open.’

Benieuwd naar heel het interview met Maria Goos en alle anekdotes over de bekende en inspirerende vrouwen die ze interviewde? Nu in Nouveau.

Beeld: Sacha de Boer, Stef Nagel, Anne Timmer

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in

Rijk, beeldschoon, beroemd en begeerd. Vrouwen hadden genoeg redenen om te willen ruilen met de Italiaanse filmster Sophia Loren. Ze had zelfs  nóg een troef: een Grote Liefde. Vanaf haar vijftiende draaide haar leven om één man: filmproducent Carlo Ponti. Bijna altijd samen, bijna altijd trouw...

Rozengeur en maneschijn?

Welnee, het leven van Sophia Loren – op 20 september 1934 geboren in Rome als Sofia Villani Scicolone – is lang niet altijd een sprookje.

Neem alleen al haar jeugd als kind van een ongehuwde moeder, wat in het conservatief katholieke Italië van die tijd een grote schande is. Ze wordt gepest en heeft het ook verder niet breed.

Moeder Romilda, op haar zeventiende winnares van een Greta Garbo-lookalikewedstrijd, werd pianolerares, omdat ze van haar ouders niet mocht acteren.

Ze projecteert al haar vroegere dromen op Sophia – dan nog Sofia – die ze op haar veertiende meetroont naar een schoonheidswedstrijd. Voor de noodzakelijke galajurk is een roze gordijn opgeofferd.

Sophia, die dan al aantrekkelijke rondingen heeft, wint niet de hoofdprijs, maar wel 40 euro in lires, een ticket naar Rome en een aantal rollen behangpapier; ideaal om de scheuren in de muren te bedekken die door een bombardement zijn veroorzaakt.

Op naar Rome!

Belangrijker is het ticket: voor Sophia dé kans op een beter leven. Met haar moeder en zusje verhuist ze naar Rome, waar ze aanvankelijk de kost voor alle drie verdient als model in goedkope fotostripboekjes.

Als ze in 1950 een andere schoonheidswedstrijd bijwoont, wordt ze gespot door een van de juryleden: Carlo Ponti, dan al een filmproducent van naam en de ontdekker van Gina Lollobrigida.

Maar de screentest waarvoor hij haar uitnodigt, is geen doorslaand succes: haar heupen worden te breed bevonden, haar gezicht te kort, haar mond te groot, haar neus te lang.

Om er nog wat van te maken, moet ze afvallen en haar neus laten verkleinen. Sophia weigert: ze wil geen standaardbeauty worden. Bovendien krijgt ze zo al genoeg aandacht van mannen.

Carlo wordt haar grootste supporter

Carlo Ponti, 22 jaar ouder, getrouwd en vader van twee kinderen, ontpopt zich als haar grootste supporter. Sophia vindt in de kleine, kalende, zachtaardige intellectueel de vaderfiguur die ze zo heeft gemist.

Intussen stapelen de filmrollen zich op, eerst piepklein en geleidelijk aan groter, tot ze op haar achttiende de hoofdrol in de operaverfilming Aida (1953) overneemt van Gina Lollobrigida, die niet nagesynchroniseerd wil worden door operaster Renata Tebaldi. ‘Ik kon het me niet veroorloven om zo trots te zijn,’ zei Sophia daar later over.

In 1954 volgt haar doorbraak in L’oro di Napoli (Het goud van Napels) van de beroemde cineast Vittorio De Sica, die haar leert zichzelf te zijn voor de camera en haar natuurlijke sensualiteit te laten zien.

Italiaanse wet verbiedt Carlo's scheiding

Datzelfde jaar brengt nog een ingrijpende verandering: Carlo en Sophia zijn de vader-kindfase definitief voorbij en worden minnaars. Maar niet man en vrouw, want de starre Italiaanse wet verbiedt de scheiding ‘van wat God verbonden heeft’.

Een bittere pil voor Sophia, die als onwettig kind snakt naar een legale verbintenis. Al lijdt haar carrière er niet onder. In 1956 bemachtigt ze dankzij Carlo een hoofdrol in Stanley Kramers The Pride and the Passion, gedraaid in Spanje, met als tegenspelers Frank Sinatra en Cary Grant.

Grant had Ava Gardner in de rol gewild en plaagt haar bij de eerste ontmoeting door haar zogenaamd te verwarren met Gina Lollobrigida: ‘Miss Lolloloren, is het niet?’ Maar al snel stort hij bij Sophia zijn hart uit, onder andere over zijn drie mislukte huwelijken, en zijn de twee na elke draaidag tête-à-tête te vinden in Spaanse restaurantjes.

Cary Grant en Loren worden verliefd

Wat niet kan uitblijven, gebeurt: de aantrekkelijkste vrouw van Italië en de aantrekkelijkste man van Amerika, weliswaar 31 jaar ouder dan zij, worden verliefd.

Hun verhouding blijft naar verluidt platonisch, al wordt het even spannend als Sophia – samen met Carlo – naar Amerika vertrekt, met een contract bij Paramount op zak.

Aanvankelijk moet ze het stellen met clichématige rollen waarin haar talent nauwelijks tot zijn recht komt, al bevat haar Hollywooddebuut Boy on a Dolphin nog wel een visueel gedenkwaardige scène waarin ze, slechts gehuld in een drijfnatte tuniekjurk, aan boord van een vissersboot klimt.

Maar dan volgt een heel aardige komedie – Houseboat (1958) – tegenover Grant. Hij ziet zijn kans schoon, bedelft haar dagelijks onder de bloemen en doet een huwelijksaanzoek.

Sophia beseft dat ze moet kiezen tussen haar vertrouwde wereld en een nieuwe wereld die haar artistiek en persoonlijk niet echt gelukkig maakt. Ze blijft bij Carlo, ‘omdat ik wist dat dat de juiste beslissing was’.     

Twee stand-ins trouwen als Sophia en Carlo

Achter de schermen is Carlo intussen hard bezig om Sophia tot zijn wettige echtgenote te maken via een gedurfde U-bochtconstructie.

Het verhaal gaat dat Sophia bij het ontbijt in hun Hollywoodbungalow de krant openslaat en in de roddelrubriek van Louella Parsons leest dat Carlo’s missie is geslaagd: een rechtbank in Ciudad Juarez, net over de Mexicaanse grens, heeft Carlo’s eerste huwelijk ontbonden.

Daarna is er een nieuw huwelijk voltrokken, met twee advocaten als stand-ins voor Carlo en Sophia. Ironisch genoeg moet ze dan alleen nog de trouwscène van Houseboat draaien, met Grant als bruidegom. Hij is sportief en feliciteert haar volgens bronnen met een klinkende kus op beide wangen.

Huwelijk wordt onwetting verklaard; Carlo gaat in ballingschap

Een dag later gaat het mis: het Vaticaan verklaart het huwelijk onwettig en noemt Carlo een bigamist. Blijven ze bij elkaar, dan dreigt excommunicatie. Nog erger wordt het als iemand in Milaan vanwege de vermeende bigamie een rechtszaak begint.

Sophia stort in: ‘Ik had dolgelukkig moeten zijn, op huwelijksreis moeten gaan, maar in plaats daarvan zat ik uren te huilen.’ Aan haar keus voor Carlo twijfelt ze geen moment, en dus volgt een vijf jaar durende ballingschap, in gehuurde villa’s en châlets in Zuid-Frankrijk en Zwitserland.

Pas als Carlo’s advocaten in 1962 vaststellen dat het Mexicaanse huwelijk niet rechtsgeldig is omdat er geen getuigen waren, kunnen ze terug naar Italië, waar ze krampachtig moeten doen alsof ze apart leven.

Die poppenkast duurt tot ze in 1965 succes hebben met een nieuwe U-bochtconstructie, nu via Frankrijk. Als ze met toestemming van president Pompidou Frans staatsburger zijn geworden, kan Carlo officieel scheiden. Op 9 april 1966 trouwt hij eindelijk met zijn Sophia in de Franse stad Sèvres.

Sophia verlang naar een gezin

Sophia heeft intussen heel wat prijzen verzameld, inclusief een Oscar voor haar bijna dierlijke moederrol in La ciociara (Twee vrouwen) van De Sica. Maar al het succes valt in het niet bij haar verlangen naar een eigen gezin, en helaas is ook dat haar jarenlang niet gegund.

In 1963 krijgt ze haar eerste miskraam en in 1967 volgt een tweede. De gynaecoloog die haar bijstaat in het ziekenhuis zegt: ‘Mevrouw, u bent een prachtige vrouw met uitmuntende heupen, maar u zult nooit kinderen krijgen.’

Sophia houdt zich eerst groot en zegt luchtig tegen Carlo: ‘Nu kan ik tenminste mijn film afmaken’, maar al snel schieten ze allebei in een depressie. Tot Sophia terechtkomt bij een vruchtbaarheidsspecialist in Genève die nieuwe hoop biedt.

Als ze begin 1968 opnieuw zwanger wordt, geeft hij haar oestrogeeninjecties die ervoor zorgen dat het bevruchte eitje zich kan nestelen in de baarmoeder.

Maanden strikte bedrust

Na maanden van strikte bedrust wordt op 29 december 1968 Carlo jr. geboren, nu een gerenommeerd dirigent, en vier jaar later – op 6 januari 1973 – volgt Edoardo, net als zijn vader filmproducent.

‘Na de geboorte van Carlo dacht ik dat mijn leven niet beter kon, maar de komst van Edoardo verdubbelde mijn geluk,’ zei ze later. ‘Dat is een van de onpeilbare mysteries van het moederschap.’

Altijd trouw?

Samen beleven Carlo en Sophia nog een heleboel ups en downs. Tot die laatste categorie hoort een hardnekkige aanklacht wegens vermeende belastingontduiking, waarvoor Sophia zelfs korte tijd de cel ingaat.

Maar dat heeft niets met hun liefde te maken. Of ze elkaar altijd trouw zijn gebleven? Ach, wie zal het zeggen. Sophia wordt in de roddelpers onder andere gelinkt aan acteur Peter Sellers, die voor haar zijn vrouw verliet, maar volgens haar leefde hij in een illusie.

Ook over Carlo gaan wilde verhalen. Zelf zegt hij daarover: ‘Ik wil niet beweren dat ik zo zuiver ben als sneeuw, maar als ik alle affaires had gehad die me werden aangewreven, had ik nooit één film kunnen produceren.’

Na Carlo’s overlijden vat Sophia haar liefde voor hem als volgt samen: ‘Terwijl de wereld in een opwindende, duizelingwekkende vaart om zijn as leek te tollen, hield Carlo me met mijn beide benen op de grond.’

Beeld: ANP

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in