Het is toch dat leuke feestje van verdoving, dat intieme moment met vrienden waarop we ongeremd geheimen delen? Klopt. Maar alcohol blijkt een sluipmoordenaar. Met de nieuwe inzichten wordt het misschien wel tijd om dat geliefde glaasje te laten staan…

Op een mooie zaterdagavond besloot mijn moeder onlangs haar drie dochters, onder wie ikzelf, te trakteren op een fles Chateau d’Yquem, de beroemdste ‘zoete’ wijn ter wereld uit de Sauternes in Frankrijk.

Mijn overleden vader had in de jaren zestig en zeventig in de vorige eeuw zes van die flessen gekocht, voor indertijd 75 gulden. Huidige waarde: tussen de 1.100 en 2.000 euro, afhankelijk van het jaar. 

Wij daalden af naar haar kelder, waar we de resterende vier flessen onder een decenniadikke laag stof bekeken. ‘Laten we het oudste jaar nemen,’ zei mijn moeder. Het werd 1966.

Voorzichtig tilden we hem op en brachten we hem naar boven, waar mijn moeder hem moest ontkurken. Ik opperde nog even het stoute plan om die vier flessen te verpatsen, zodat we met z’n vieren een fijne wereldreis zouden kunnen maken, maar er werd te veel gefronst. Die fles moest open.

En terecht natuurlijk. Een moment om nooit te vergeten met de mensen die je liefhebt, weegt niet op tegen de geldelijke waarde die zo’n fles vertegenwoordigt.

Meditatiewijn

Mijn zus Louise had Papillon de Roquefort, een blauwe schimmelkaas, erbij gehaald en een plakje eendenlever. Die twee ingrediënten waren de perfecte match bij dit goddelijke goedje.

Kristallen glazen erbij, foto van pa op tafel en mam schonk eerst een bodempje in. Zou hij na 52 jaar nog goed zijn? Jazeker, dat was ie. Het werd een concert aan smaken, van rijpe mango en abrikozen tot een bittertje van grapefruit en het nootachtige van briochebrood. Het was een meditatiewijn.

We sloten onze ogen om ons te concentreren op het feest dat zich in onze monden afspeelde en huilden tegelijkertijd om onze Bourgondische, leuke vader die er niet meer bij kon zijn.

Du vin & du pain

Three glasses a day keep the doctor away, waren uitspraken toen alcohol nog dat leuke feestje van verdoving was. Waarbij ons centrale zenuwstelsel wordt onderdrukt en we lekker kunnen ontspannen, waarbij remmingen wegvallen en we lekker slap kunnen kletsen met elkaar.

In de vorige eeuw werd alcohol niet alleen aanbevolen om de gezelligheid te bevorderen, het zou ook goed zijn tegen dementie, om de bloedvaten open te houden en de stress te verminderen.

Twee glaasjes rood waren goed voor hart- en bloedvaten. Intussen weten we beter. We drinken gemiddeld zo’n vijf keer zoveel als in de jaren zestig.

Ongeveer tien procent van onze bevolking drinkt overmatig. Vrouwen meer dan 14 glazen per week, mannen meer dan 21. Van de totale bevolking boven de 18 jaar drinkt 40 procent elke dag tenminste een glas. 

De gezellige drinker

‘Drinken is het nieuwe roken’, zegt lifestyle coach Petra Koomen. ‘Alleen, het verschil is dat mensen die stoppen met roken heel stoer worden gevonden, maar mensen die stoppen met drinken als ongezellig worden beschouwd.’

 

Halfonthouder worden

Er is een verschil in de manier waarop mannen en vrouwen drinken. Vrouwen moeten van zichzelf heel veel in het leven. Carrière maken, kinderen opvoeden, man koesteren, vriendinnen behouden, strak lijf ambiëren en bijblijven met de nieuwste boeken en Netflix-series.

Petra: ‘Pff, je wordt moe van die drang naar perfectionisme. Dat zorgt voor onzekerheid, omdat je simpelweg niet aan al die zaken kunt voldoen. Een glaasje om even te ontspannen is dan een logische stap, maar zo rol je wel in een gewoonte die, naar nu blijkt, behoorlijk ongezond is.’

Het besef dat alcohol ongezond is, begint door te dringen

Wat we veertig jaar geleden nog niet wisten, weten we nu wel. Door het gebruik van alcohol is er een grotere kans op het krijgen van verschillende soorten kanker.

Slokdarmkanker, keelkanker, alvleesklierkanker, leverkanker, darmkanker en ja, ook het risico op borstkanker neemt door het gebruik van alcohol met tien procent toe. 

In 2010 kregen 15.000 vrouwen de ziekte, in 2016 waren dat er 17.000, aldus cijfers van TNO. De verwachting is zelfs, dat in 2020 twintigduizend vrouwen de diagnose krijgen.

De meeste mensen denken echter nog steeds dat alcohol alleen slecht is voor je lever. Psychiater René Kahn schreef het boek Op je gezondheid over de gezondheidseffecten van alcohol. Door het schrijven van zijn boek is Kahn ook vaker overgestapt op alcoholloze biertjes en drinkt hij minimaal.

‘Het is een fabel om te denken dat een glas wijn per dag goed is voor je gezondheid. Het besef dat alcohol ongezond is, begint steeds meer door te dringen.’

Mogen we dan helemaal niets meer?

Alleen nog maar boerenkoolsap in de ochtend, smoothies in de middag en water, liefst ook nog met PHplus 9, in de avond? Moeten we de idee verbannen dat alcohol tot de mooie momenten in ons leven behoort?

De trend is nu om halfonthouder te zijn of te worden. In restaurants halve in plaats van hele glazen drinken, vaker de BOB zijn, een paar dagen in de week niet drinken, een Dry January doen, de vijf in de klok naar achteren schuiven en wijn drinken met een lager alcoholpercentage.

In de kelder van mijn moeder liggen nog drie Chateau d’Yquems. Die gaan natuurlijk lekker op, ook al weten we intussen dat alcohol in alle opzichten meer kapotmaakt dan je lief is. Dus gaan we er extra van genieten.

Stoppen of minderen?

De Jellinek-kliniek heeft een test om erachter te komen of je alcoholgebruik zorgelijk is. www.jellinek.nl

Ook niet onbelangrijk:

  • Van alcohol word je dik. Een gram alcohol levert zeven kilocalorieën. Een standaardglas bier of wijn bevat zo’n zeventig kilocalorieën. 
  • Alcohol verlaagt de bloedsuikerspiegel, waardoor je sneller trek krijgt in eten.
  • Je leeft gemiddeld drie jaar korter als je meer dan veertien alcoholische consumpties per week drinkt (voor vrouwen).
  • Alcohol kost de samenleving jaarlijks 2,5 miljard euro. 
  • In de vorige eeuw werd gedacht dat met name rode wijn een wonderingrediënt had: resveratrol. Het is een antioxidant dat in de schil van druiven zit en dat zou beschermen tegen een te hoog cholesterolgehalte en zelfs tegen kanker. Inmiddels blijkt dat een fabel. 

 

 

6 fijne boeken voor de zomer. Van diepgravend historisch roman tot vermakelijke verhaal over een gesjeesde rocker. Voor ieder wat wils!

1. Diepe aarde, Maria Vlaar

De bonte liefdesverhalen van o.a. een zwaarlijvige wetenschapper, een man met een dubbelleven en een naar seks hongerende therapeute… Ieder van hen staat verlies, verraad en rouw te wachten.

2. Zeven perfecte dagen, Rosie Walsh

Mysterie rond een minnaar. Zeven dagen lang beleven ze de perfecte liefde. Dan verdwijnt hij. Een ontroerende roman over de alles overwinnende kracht van de liefde.

3. Momenten van geluk, Anne Ostby

Vijf vriendinnen besluiten samen op de Fiji-eilanden te gaan wonen. Ze beginnen er een chocoladefabriekje en vinden en passant ook zichzelf terug.

4. Het doorboorde hart, Amelie Nothomb

Als het mooiste meisje van het dorp ook weer een fraaie dochter krijgt, is ze alleen maar jaloers. Over een leven zonder moederliefde en wat dat met een mens doet. Pijnlijk én prachtig.

5. Het onvolmaakte wonder, Andrea de Carlo

Zomerse roman over een Mick Jagger-achtige rockster die voor zijn derde huwelijk weer met zijn band wil optreden. Het trouwfeest staat in de steigers, totdat de bruidegom in Zuid-Frankrijk oog in oog staat met de plaatselijke ijsmaakster.

6. Koningin Victoria als huwelijksmakelaar, Deborah Cadbury

De Britse koningin Victoria had ruim dertig kleinkinderen. Aan het koppelen van haar nazaten – aan huwelijkskandidaten van andere vorstenhuizen – had ze een dagtaak. Liefde of machtswellust?

Beeld: iStock

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in

 

Toen Annemiek (49) wilde scheiden, werd haar man ziek. Ze koos ervoor om bij hem te blijven, maar kan niet wachten tot hij voldoende is opgeknapt om alsnog te vertrekken.

‘Op de zestiende verjaardag van mijn zoon besloot ik dat ik wilde scheiden. We zouden die dag groots vieren. De hele familie was uitgenodigd. Er stond een partytent in de tuin, een neef zou dj-en, er was meer dan genoeg te eten en te drinken.

Onze zoon, een echte puber, had zijn bokkenpruik voor de gelegenheid afgezet en had er echt zin in. De dag kon nu al niet meer stuk. Dacht ik. Tot mijn man Johan een halfuur voordat de gasten zouden komen, werd gebeld.

Ik zag hem druk praten. Hij maakte er grote gebaren bij, zoals altijd als hij zich opwindt. Het zou zijn compagnon wel zijn, dacht ik. Die belde voortdurend over “essentiële zaken”. En altijd gingen die dan vóór ons, zijn gezin. Vóór mij.

Ik vond dat mooi, zo'n gepassioneerde man

Toen het feest begon, stond ik in mijn eentje mensen te begroeten. “Johan komt zo terug,” verklaarde ik zijn afwezigheid aan de gasten. Niet dat dat nodig was; zij waren eraan gewend dat hij er zelden was. Ik niet.

Toen Johan en ik trouwden, wist ik natuurlijk dat zijn werk belangrijk voor hem was. Ik vond dat mooi: zo’n gepassioneerde, ambitieuze man. Ik vertrouwde erop dat hij net zoveel energie in ons huwelijk en toekomstige gezin zou steken als in het bedrijf dat hij met een studievriend had opgezet.

Ik wist toen nog niet dat ik altijd zou verliezen. Toen mijn oudste zoon geboren werd, zat Johan in Madrid. Hij kon toch niet weten dat ons kind zich negen dagen te vroeg zou aandienen? Dat klopt – maar het is typerend voor hoe het altijd ging, ook toen de kinderen ouder werden.

Johan had het altijd te druk

Ik stond overal alleen voor. Zat alleen aan het ontbijt, las in mijn eentje verhaaltjes voor. Ging zonder Johan naar ouderavonden. Naar de dierentuin, naar pretparken. Johan had het altijd te druk.

Ik heb lang gehoopt op beterschap, wat Johan steeds beloofde. Maar die kwam nooit. En wat me altijd op de been had gehouden, mijn grote liefde voor hem, sijpelde weg. Tegen te veel eenzaamheid is geen enkel gevoel van liefde bestand.

En toen ik daar voor de zoveelste keer alleen stond, nu op de zestiende verjaardag van mijn jongste kind, wist ik het. Het was over, definitief. Ik wilde scheiden.

Maar ik wilde er wel mee wachten tot ook mijn zoon het huis uitging. De kinderen een veilig thuis geven, was altijd mijn levensdoel geweest. Ik had ervoor gezorgd dat zij nooit iets hadden meegekregen van de spanningen tussen Johan en mij. Dat wilde ik zo houden. 

Mijn vrijheid lonkte, was bijna tastbaar

Na het feest bleef ik vastbesloten. Ik focuste me op mijn eigen leven. Op mijn zoon, op mijn dochter die in de weekenden thuiskwam, op mijn parttime werk. En op mijn toekomstplannen.

Ik onderzocht onze financiële situatie, sprak met een advocaat over alimentatie en zocht online naar andere woningen. In mijn relatie met Johan investeerde ik niet meer.

Het schokkendste was nog wel dat Johan dat niet eens leek op te merken. Hij vond het waarschijnlijk alleen maar gemakkelijk dat ik niet meer zoveel van hem wilde. Mijn zoon bereidde zich voor op zijn eindexamen. Schreef zich in voor een studie in een andere stad.

Mijn vrijheid lonkte, was al bijna tastbaar. 

Maar toen werd Johan ziek

Hij kampte al een tijd met vermoeidheid. Uit de gewone onderzoeken kwam niets. Omdat hij toch moe bleef en het ook vaak benauwd had, stuurde onze arts hem door naar het ziekenhuis.

Op dat moment maakte ik mij nog nergens zorgen over. Johan is altijd ijzersterk geweest. Hij was een beer van een vent, blakend van gezondheid. Ik ging daarom niet eens met hem mee naar het ziekenhuis, dat vond Johan ook niet nodig.

Na een paar uur belde hij me. Er waren plekjes op zijn longen gevonden. Hij werd meteen opgenomen om verder onderzocht te worden. Zijn stem klonk kleintjes, hij moest moeite doen om niet te huilen. Ik schrok verschrikkelijk.

Op dat moment was er alleen maar ruimte voor intense bezorgdheid om de man met wie ik al zo lang samen leefde. Bezorgdheid ook om de kinderen; zij zouden hun vader toch niet verliezen?

Natuurlijk steunde ik hem

De periode daarna was afschuwelijk. De vlekken op Johans longen bleken kanker. Uitgezaaid; ook op zijn lever werden kankercellen gevonden. Toch was er nog hoop, maar het hing er helemaal vanaf of de chemokuur zou aanslaan.

Johan was er kapot van. De grote beer veranderde in een bang jongetje, dat vaak moest huilen. Ik vond het heel pijnlijk om hem zo te zien. Natuurlijk steunde ik hem, dat sprak voor zich. Zijn tranen braken mijn hart.

Toch voelde ik juist nu nog sterker dat ik niet meer van hem hield zoals ik dat vroeger had gedaan. Voor Johan vond ik het verschrikkelijk allemaal. Ook voor mijn kinderen vond ik het intens verdrietig.

Daar voelde ik me erg schuldig over

En natuurlijk was de confrontatie met de mogelijke dood van de man die zo dicht bij me stond, heel heftig. Maar puur voor mezelf stortte mijn wereld niet in. Ik had al zoveel toekomstplannen gemaakt waarin Johan een marginale rol speelde dat zijn ziekte voor mij niet alles op z’n kop zette.

Als ik alleen was, was ik redelijk rustig. Daar voelde ik me erg schuldig over, veroordeelde mijn gevoelens. Maar tussen Johan en mij was al lang zo’n afstand ontstaan die zijn ziekte dat niet kon overbruggen.

Terwijl hij mij juist meer dan ooit nodig had, merkte ik. Nu het erop aankwam, zocht hij steun bij mij, de kinderen en familie. Zijn werk, daar had hij het helemaal niet meer over. En het bedrijf bleek ook wel door te draaien zonder hem, zo bezwoer zijn compagnon als hij langskwam.

Ongetwijfeld om hem gerust te stellen maar tegelijkertijd was het waar, natuurlijk. Want niemand is onmisbaar op zijn werk. Had Johan dat maar eerder beseft.

Mijn gedachten aan scheiden, kwamen terug

Mijn man werd heel ziek van de chemo. Zijn haar viel uit en hij viel veel af. Maar het bleek niet voor niets; de kanker werd teruggedrongen. Er was weer hoop, het zag er goed uit. Daarmee kwamen ook mijn gedachten aan scheiden terug.

Mijn zoon had een tijd heen en weer gereisd voor zijn studie, omdat hij zijn vader en mij niet alleen wilde laten. Nu het weer wat beter ging met Johan ging, verhuisde hij naar een studentenflat.

Maar mijn eigen plan, om een maand na het vertrek van onze zoon aan te kondigen dat ik óók zou gaan, leek nog veel te cru. De toekomst voor Johan was dan wel niet zo somber als we eerst vreesden, beter was hij ook niet. Dan kon ik toch niet weggaan?

Een zieke man laat je niet in de steek. Toch?

Mijn wens om te scheiden zou een ongelofelijke klap voor hem zijn. Het zou hem misschien zijn vechtlust wel ontnemen. Dat kon ik hem toch niet aandoen? En onze kinderen ook niet.

Eerder was ik ervan overtuigd dat zij mijn stap om hun vader te verlaten op den duur wel zouden begrijpen. Onze band is altijd goed geweest, met respect voor elkaar. Maar nu was alles anders. En dan de familie, onze vrienden: niemand zou er een goed woord voor mij over hebben.

Mijn verhaal dat ik allang van plan was om weg te gaan zou weinig indruk maken. Want die ideeën bestonden enkel in mijn hoofd, ik had ze met niemand gedeeld. En dan nog: een zieke man laat je niet in de steek. Toch?

En dus ben ik er nog

Ik woon nog steeds samen met Johan, die hard aan zijn herstel werkt,  weer hoop heeft, al leeft hij nog van echo naar scan. Ik steun hem, maar ik voel me er zo dubbel over. Ik hou gewoon niet meer van hem. Niet zoals zou moeten.

En ik had me er al zo op ingesteld om aan mijn nieuw leven te beginnen. Ik had zelfs al eens op datingssites gekeken. Een nieuw man in mijn leven, elkaar weer ontdekken, weer eens vrijen – dat doen mijn man en ik al zeker tien jaar niet meer – ik verlangde er zo naar.

En ik verlang daar nog steeds naar. Ik blijf alleen nog bij Johan uit loyaliteit en plichtsgevoel. Terwijl hij weer toenadering zoekt. Hij heeft het maar over de toekomst waar hij op hoopt, de dingen die hij nog wil doen. Met mij. Hij praat over reizen, reizen waar het nooit van kwam.

Voor mij is het te laat

Ja, nu wil hij - maar voor mij is het te laat. Mijn liefde is over en kan niet meer terugkomen. Ik ben te vaak teleurgesteld in hem, het is gewoon op. Het zal niet lang meer duren tot ik hem dat moet gaan vertellen.

Dit toneelspel is voor niemand goed. Bij een volgende positieve uitslag moet ik tegen hem zeggen dat ik wegga. Want zo gaat het niet langer...”

De namen in dit artikel zijn gefingeerd

Wat zou jij doen als je Annemiek was? Laat je reactie hieronder achter.

Beeld: iStock