Het komt voor een groot deel uit je eigen zelfonderschatting

Het is onvoorstelbaar in 2020, maar vrouwen krijgen voor hetzelfde werk maar liefst 8 procent minder salaris dan mannen. De oorzaak: vrouwen geloven daadwerkelijk dat ze minder goed zijn. En dat terwijl onderzoek het tegendeel laat zien.

Article continues after the ad

Wie denkt dat de loonkloof iets van vroeger is, heeft het mis: vorig jaar nog is de loonkloof gegroeid tot zo’n 8 procent, blijkt uit het Nationaal Salaris Onderzoek 2019 van Intermediair en Nyenrode. Het CBS kwam na correctie van 20 factoren – zoals werkervaring, opleiding en of een werknemer leidinggevende is – uit op gemiddeld 7 procent minder salaris voor vrouwen in het bedrijfsleven en 5 procent minder bij de overheid.

NOUVEAU EN INTERMEDIAIR DRAGEN POWERVROUWEN EEN WARM HART TOE EN WERKEN REGELMATIG SAMEN. DIT ARTIKEL VERSCHEEN EERDER OP INTERMEDIAIR

En, zo toonde een uitgebreide analyse van werknemers van de Universiteit Tilburg aan: dat is niet zozeer te wijten aan het discrimineren van vrouwen door mannen. Ook vrouwelijke managers belonen vrouwen lager. Er zijn tal van reële oorzaken en drogredenen voor het verschil.

Maar dat oplossen is zo makkelijk niet, blijkt uit onderzoek van Christine Exley, professor Business Administration aan Harvard Business School en Judd Kessler, professor Business Economics en Public Policy aan businessschool Wharton in Philadelphia. Ze komen in The Gender Gap in Self-Promotion tot de verontrustende conclusie dat de perceptie van de prestaties van vrouwen en mannen heel concreet verschilt, zelfs als de harde feiten daartoe geen enkele aanleiding geven. ‘Vrouwen hebben de neiging om zichzelf te onderschatten’, zegt Kessler. ‘In formele functioneringsgesprekken en sollicitatiegesprekken, maar ook bij vergaderingen of zelfs terloopse vragen.’

Gezond ego gezocht!

De onderzoekers lieten 1.500 personen twintig wiskundige en wetenschappelijke meerkeuzevragen van een toelatingstest van het Amerikaanse leger beantwoorden. De vrouwen overtroffen de mannen met gemiddeld bijna tien goede antwoorden tegenover gemiddeld ruim negen voor de mannen. Nog voor de uitkomsten bekend waren, vroegen Kessler en Exley deelnemers naar het verwachte resultaat: mannen dachten boven de tien goed te hebben, vrouwen dachten onder de tien uit te zullen komen.

Daarnaast onderwierpen de wetenschappers de kandidaten aan nog een test: bij beantwoording van vier subjectieve vragen van een functioneringsgesprek kwamen mannen in zelfpromotie uit op een score van 61 uit 100, vrouwen op 45 punten. ‘Het is opmerkelijk’, zegt Kessler, ‘vrouwen behalen betere resultaten, maar zeggen: we hebben het niet goed genoeg gedaan.’ Het ging zelfs nog verder: in een andere versie van het experiment kregen de deelnemers eerst te horen hoe ze op de test hadden gepresteerd en toch beoordeelden de vrouwen zichzelf ook daarna nog lager.

Nog ‘sterker’: als deelnemers moesten zeggen welk salaris ze waard zouden zijn bij een denkbeeldige sollicitatie, noemden de vrouwen een lager bedrag dan mannen. ‘Ook als vrouwen vernemen dat mannen hun resultaat overdrijven en vrouwen zichzelf onderwaarderen, vergroot dit hun bereidheid tot zelfpromotie niet’, aldus de onderzoeker.

Het wordt hard werken...

Uit studies in Nederland blijkt dat de loonkloof bij jonge werknemers kleiner is. Hebben jonge, hoogopgeleide vrouwen dan minder moeite met zelfpromotie? Kessler: ‘We zien inderdaad dat de mate van zelfpromotie toeneemt naarmate mensen jonger zijn. Dat gebeurt ook naarmate ze hoger opgeleid zijn en naarmate ze zich meer verwant voelen met de Republikeinse partij. Maar het genderverschil in zelfpromotie blijft door al die variaties heen in tact.’

Dan de oplossing. Vrouwen moeten hun eigen prestaties dus hoger gaan inschatten en mannen minder? Kessler: ‘Was het maar zo eenvoudig. Het verschil in zelfpromotie blijkt heel hardnekkig. Dus zullen werkgevers met sollicitaties en managers met beoordelingen zich niet zonder meer op zelfevaluaties kunnen baseren om potenties en prestaties te bepalen.’

De wetenschappers willen meer onderzoeken om de oorzaken boven water te krijgen: ‘Als we een beter inzicht hebben in de oorzaken van de kloof, komen we dichter bij oplossingen. We staan te popelen om interventies of beleid te kunnen bedenken om zodoende echt iets te veranderen.’

Hoe dan wel?

Uit onderzoek van sociologen van universiteiten in Australië en Zweden tussen 2017 en 2019, komt een mogelijke oplossing voor het gebrek aan zelfpromotie door vrouwen. De sociologen concluderen dat de achterstand te wijten is aan een sociaal gevormd idee dat vrouwen bescheiden moeten zijn. Ze zijn niet van nature bescheidener en minder tot zelfpromotie in staat, maar voldoen aan een verwachtingspatroon dat historisch gegroeid is.

Als je de sociale factoren verandert, kun je volgens deze onderzoekers ook de genderkloof in zelfpromotie verkleinen. In testen met 170 mannen en 170 vrouwen werd de zelfpromotie getoond op Facebook en werd er een bedrag aan een goed doel geschonken. In een ‘gewone situatie’ was de zelfpromotie door mannen gemiddeld vijf keer zo groot als die van vrouwen: een enorm verschil. Na simulatie van gunstige sociale voorwaarden waarbij zelfpromotie als gerechtvaardigd werd gezien en niet als onbescheiden, nam de zelfpromotie door vrouwen met een factor drie toe. De aanvankelijk vastgestelde kloof in zelfpromotie tussen mannen en vrouwen verminderde met twee derde.

Conclusie: een sociale rechtvaardiging om jezelf te promoten, zorgt dat vrouwen veel eerder geneigd zijn dit te doen. Het idee, dat je je als vrouw bescheiden moet opstellen, moet dus overwonnen worden.

Het wordt hoog tijd om zelfpromotie tot goede eigenschap te verheffen, ook voor vrouwen, aldus de onderzoekers. Dit leidt niet enkel tot verkleining van de loonkloof, maar draagt ook bij aan meer vrouwen in de top van organisaties.

Foto (c) iStock 

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in