Zijn kinderen herdenken de hertog van Edinburgh.

Van de vele dingen die prins Philip moest opgeven als prins-gemaal was er maar eentje die hem echt stak en dat was dat zijn kinderen niet zijn naam mochten dragen.

Het lag gevoelig: prinses Elizabeth was een Windsor, maar die naam was pas in 1917 aangenomen door George V om afstand te nemen van de eerdere Duitse familienaam Saxe-Coburg-Gotha. Bij de proclamatie was geen rekening gehouden met vrouwelijke nakomelingen, zodat de prinses bij haar huwelijk met Philip eigenlijk zijn achternaam had moeten nemen.

Article continues after the ad

Naamkwestie

Philip was een Mountbatten, een verengelste versie van de naam van zijn moeder: Von Battenberg. Het idee dat hun oudste zoon de eerste koning van het Huis van Mountbatten zou worden was onverteerbaar voor het kabinet van Winston Churchill.

Bezoek aan Scilly, met Charles en Anne, in 1967. 

Elizabeth zat tussen twee vuren: aan de ene kant had ze begrip voor haar man, aan de andere kant liet ze zich zonder al te veel moeite overhalen om te besluiten dat zij en haar nakomelingen de naam Windsor zouden blijven dragen. Philips reactie: 'Ik ben niet meer dan een bloody amoebe!'

Aanpassing

In 1960 kwam de Queen hem alsnog tegemoet: ze besloot dat afstammelingen – afgezien van haar kinderen, degenen die het recht hebben op de titel Koninklijke Hoogheid zijn en vrouwelijke afstammelingen die trouwen – de achternaam Mountbatten-Windsor mogen dragen.

Zo blijft de naam toch bestaan, onder andere door Lady Louise, de dochter van prins Edward en gravin Sophie van Wessex en Archie Mountbatten-Windsor, het zoontje van de Sussex'jes.  

Charles

Er mocht dan gedoe over de achternaam zijn geweest, Philip was een trotse vader die over zijn kinderen zei 'dat ze het nogal goed hebben gedaan, onder moeilijke omstandigheden.' Zijn band met Charles was het moeizaamst: hij miste zes van zijn eerste acht verjaardagen en bracht de eerste twee jaar van Charles leven vooral op de marinebasis in Malta door.

Het hielp niet dat de jongen gevoelig was en niet zo'n nuchtere rouwdouwer vol 'tough love' als bruuske Philip zelf was – het kostte tijd om iets gemeenschappelijks te vinden.  Zoals Philip zei: 'Hij is een romanticus en ik ben pragmatisch. Dat betekent dat we op een andere manier naar zaken kijken.' Gezamenlijke liefde voor polo hielp een beetje om nader tot elkaar te komen. 

Philip, zelf vervuld van plichtsbesef vond het bovendien onbegrijpelijk dat Charles er zo'n potje van maakte met Diana en deed achter de schermen meer om het huwelijk te redden dan Charles zelf. Hij zag dat als een persoonlijk affront, het druiste in tegen alles waar hij zelf voor stond. Wel weer knap was dat Philip ondanks zijn ergernissen altijd bleef luisteren. De mannen groeiden meer naar elkaar toe toen Charles wat ouder was en met name de laatste jaren groeide er veel wederzijds respect.

Charles sprak namens de familie zijn dank uit voor alle reactie op het overlijden van zijn 'lieve papa'. 

Anne

Prinses Anne was zonder twijfel het kind waar Philip het makkelijkst mee kon schakelen. Aards, nuchter, uitgesproken no nonsense, outdoorsy - ze lijkt sprekend op hem.

Bij familietwisten – de Windsors spelen spelletjes op het niveau van WOIII – kozen ze altijd elkaars kant, ook al was overduidelijk dat de ander fout zat.

Anne en Edward spraken eerder in een documentaire vol genegenheid over hun vader.

“You know it’s going to happen but you are never really ready. My father has been my teacher, my supporter and my...

Posted by The Royal Family on Sunday, 11 April 2021

En Anne gaf op zondag dit statement.

Andrew

Dat prins Andrew in de voetsporen van zijn vader volgde en bij de marine ging vond Philip prachtig. Dat hij niet in dienst bleef, vond hij minder. Philip zag haarscherp dat zijn derde kind verwend was en zich al te makkelijk liet verleiden. Zonder de structuur en discipline van het leger zou hij het volgens zijn vader moeilijk gaan krijgen.

Philip en Andrew, hier in 1973, deelden een liefde voor zeilen

Philip bleek daarin een buitengewoon vooruitziende blik te hebben. Maar ook: weinig invloed op zijn tweede zoon, die de lieveling van koningin Elizabeth is. Toen het drie jaar geleden begon te rommelen rond Andrew, raadde zijn vader hem aan om 'zijn straf te accepteren'.  Andrew heeft tot op de dag van vandaag niet met de FBI willen praten over zijn contacten met veroordeeld pedofiel Jeffrey Epstein. Het is niet zoals Philip het had afgehandeld: dat was meer een man die door de zure appel heen beet en de consequenties accepteerde.

Hier reageert de prins op de dood van zijn vader.

Edward

Met Edward kreeg Philip er weer een gevoelig kind bij. Edward was creatief, gefascineerd door het toneel (dat was Philip ook, maar meer in de vorm van goedmoedig flirten met knappe actrices)...

De Windsors in 1965, met Edward in de kinderwagen

...en erop belust de Windsors dichter bij de mensen te brengen, iets wat zijn vader niet zag zitten. Dat Edward het bij de marine al heel snel voor gezien hield, was Philip ook een doorn in het oog.

Er waren wat dramatisch mislukte projecten voor nodig om Edward in te laten zien dat dat het veiliger was om te gaan voor een bestaan als fulltime royal. Ook Edward kreeg op latere leeftijd een veel betere band met zijn vader. Ze zochten elkaar vaak op, Edwards dochter Louise maakte haar opa trots door de drafsport voort te zetten die hij in Engeland groot had gemaakt...

...en Edwards vrouw Sophie is heel close met de Queen – van alle kinderen heeft Philip zijn jongste zoon en zijn gezin in de laatste jaren het meest gezien. Niet voor niets ging de Duke of Edinburgh Award, de belangrijkste stichting waar Philip beschermheer van is, al geruime tijd geleden naar Edward, de aanstaande nieuwe hertog.

De familie is opmerkelijk openhartig over het verscheiden van Philip.

En als opa?

Toen prins William ooit werd gevraagd zijn opa te omschrijven, zei hij: 'Eén woord: legendarisch.'

Foto's (c) Getty Images 

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in