De groothertogin lijkt er niet mee te zitten.

Het rommelt al jaren binnen het Luxemburgse groothertogdom en na lang diplomatiek om de hete brij heen te hebben gedanst, besloot premier Bettel van Luxemburg vorig jaar om onderzoek te laten doen naar het functioneren van  de monarchie, de kosten en het chaotische royal huishouden, waarin het personeelsverloop enorm is (er zijn in korte tijd meer dan dertig mensen gekomen en vertrokken).

Article continues after the ad

Jeannot Waringo, een hoge oud-ambtenaar, leidde als speciaal gezant het onderzoek: hij vestigde zich tijdelijk ín het paleis om zijn audit uit te kunnen voeren. Die is inmiddels is afgerond. hij leverde het gisteren in bij Bettel en groothertog Henri heeft het ook nog als leesvoer tegoed. Afgaand op Luxemburgse media schept het een niet heel flatterend beeld van met name groothertogin Maria Teresa, die bij werkbezoeken altijd straalt, maar binnen de paleismuren ook een andere kant blijkt te hebben. 

Volgens het rapport is ze iemand die altijd het laatste woord wil hebben over beslissingen van het hof: 'De volledige vrijheid van handelen is uit de hand gelopen,' zo luidt een van de conclusies. En ook: 'Niemand heeft controle over groothertogin Maria Teresa, noch de maarschalk van het Hof, noch de groothertog, noch de staf van het Hof.'

Van die staf wordt geëist dat die al Maria Teresa's wensen inwilligt, haar steunt 'in al haar stemmingen' en dat die te allen tijde beschikbaar is. Het schuurt bovendien dat de groothertogin erg makkelijk belangrijke agendapunten afzegt als ze er niet zo'n zin in heeft. En er is geen enkele andere royal die veelvuldig tientallen beeldig geposeerde foto's van zichzelf vrijgeeft.

Groothertog Henri is niet de man om haar tegengas te geven. Bettel is de eerste die haar op haar gedrag aanspreekt en dat heeft de verhouding tussen paleis en regering niet verbeterd. Het helpt niet dat de groothertogin graag de actuele gang van zaken in het land besprak met Bettels voorganger, Jean-Claude Juncker. Bettel doet dat niet en wil dat dat de monarchie het land vertegenwoordigt, zonder zich te bemoeien met de politieke werking van Luxemburg.

Ook over geld is gedoe: het groothertogelijk hof wordt rechtstreeks gefinancierd uit de begroting van het Luxemburgse ministerie van Buitenlandse Zaken. Voor 2020 is in november 2019 bepaald om het budget voor het koningshuis (met vier volwassen kinderen die zichzelf zouden moeten kunnen bedruipen) met een half miljoen te verminderen tot een bedrag van 10,6 miljoen euro. Ook dit zou Maria Teresa krenkend hebben gevonden. 

Hoe het gaat aflopen is niet bekend. Maria Teresa is niet het type dat met een goed gesprek snel tot inzicht dan wel inkeer komt en het is Bettel menens, dat was vorig jaar al duidelijk. Net als andere Europese monarchieën moet die van Luxemburg zich hervormen tot een klein, handzaam Koninklijk Huis, het is allemaal niet meer zo riant en vanzelfsprekend als ze ooit begonnen, en dat zal nog wel wat voeten in aarde hebben.

De meest drastische ingreep zou een troonwissel zijn. Henri zit in oktober 20 jaar op de troon, dat is minder dan de 36 jaar die zijn vader Jean volmaakte, maar de Nassau's hebben geen moeite met een wissel bij leven. Kroonprins Guillaume (links) en kroonprinses Stéphanie (2e van links) zijn er klaar voor, maar met hun eerste kind op komst (ze is uitgerekend in mei) zou een voortijdig pensioen van Henri en Maria Teresa niet echt een ideale timing hebben. Waringo's aanbevelingen worden deze week verwacht, wordt vervolgd.

Foto's (c) Cour Grand Ducale

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in