Naar Joods gebruik legde hij er een steentje bij.

Koning Willem-Alexander heeft vanmiddag het Nationaal Holocaust Namenmonument aan de Weesperstraat in Amsterdam onthuld.

Naar Joods gebruik legde hij een steentje...

Article continues after the ad

...bij het monument. Op het monument staan ruim 102.000 namen van Nederlandse slachtoffers van de Holocaust. Ze werden door nazi's omgebracht in concentratie- en vernietigingskampen. Na hun dood werden hun lichamen verbrand of kwamen terecht in massagraven. 

"Dat al die namen met de komst van dit monument uit de vergetelheid zijn ontrukt, vind ik een heel groot goed", zegt Jacques Grishaver (links), voorzitter van het Auschwitz Comité en initiatiefnemer van het monument, bij de NOS. "Van bijna driekwart van de Joden die zijn vermoord, was na de oorlog helemaal geen familie over. Er werd dus nooit meer over hen gesproken. Wij brengen ook hun namen hier nu terug."

Wie het monument betreedt, dwaalt door een soort labyrint van bakstenen muren van twee meter hoog waar op elke steen de naam, de geboortedatum en de leeftijd bij overlijden van een slachtoffer te lezen is.

De muren dragen vier grote letters die samen het Hebreeuwse woord voor 'in herinnering aan' betekenen

Het zijn eindeloze rijen namen van Joden, Sinti en Roma - jong en oud - die de vervolging en massamoord door de nazi's niet hebben overleefd. De muren dragen vier grote letters in spiegelend staal die samen het Hebreeuwse woord voor 'in herinnering aan' betekenen.

Volgens Grishaver is het monument bedoeld als plek om te herdenken, maar moet er daarnaast ook een waarschuwende werking van uitgaan. "Het is prachtig geworden", zegt hij. "De muren met de namen zijn het verleden, dat is de dood. De vier letters daarboven weerspiegelen het leven van vandaag, daar zie je de auto's rijden en de bomen waaien. Tegelijk zeggen die letters: vergeet ons niet."

Onder de aanwezigen overlevenden van de Holocaust en nabestaanden van slachtoffers en verder onder andere demissionair premier Rutte, burgemeester Halsema, de architect Daniel Libeskind en Jacques Grishaver, de voorzitter van het Auschwitz Comité.

Gezichten van de Holocaust

Inhakend op het thema: in het Fotomuseum aan het Vrijthof in Maastricht is op dit moment de tentoonstelling 'Survivors: Faces of Life after the Holocaust' van Duitse portretfotograaf Martin Schoeller te zien.

Het gaat om 75 close-up portretten van Joodse mannen en vrouwen. De indringende foto’s op zeer groot formaat geven overlevenden van de Holocaust een gezicht, op een zelfde manier als het Namenmonument ze weer zichtbaar maakt.

De overlevenden vonden zichzelf terug in het harde licht van de bevrijding

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog kwamen de overlevenden van de Holocaust, als representanten van het Europese Jodendom, tevoorschijn uit de duisternis van de getto’s, dodentreinen en concentratie- en vernietigingskampen. De overlevenden vonden zichzelf terug in het harde licht van de bevrijding. Ze hadden hun dierbaren en hele wereld verloren en zaten nu zonder familie, gemeenschap of thuis.

Toch zonken de overlevenden niet weg in verdriet of wanhoop. Ze behielden hun vertrouwen in de mensheid, zochten geen wraak en wilden hun leven weer opbouwen en rehabiliteren. Ze stichtten gezinnen, speelden een belangrijke rol in de strijd voor de oprichting van de staat Israël en droegen bij aan de samenleving; in Israël en de landen waar ze zich vestigden.

De overlevenden van de Holocaust 'kozen voor het leven' en zijn een bewijs van de waarden van universele moraliteit en een sterk geloof in de menselijke geest. De aangrijpende herinneringen zijn voor altijd in hun lichaam en ziel geschroeid, maar de portretten onthullen tegelijkertijd ook hun hoop op een betere wereld en een nieuwe toekomst.

'Survivors: Faces of Life after the Holocaust' is te zien tot en met 31 januari in Fotomuseum aan het Vrijthof in Maastricht

Foto's (c) Brunopress, ANP, PPE Agency, Martin Schoeller / Fotomuseum aan het Vrijthof 

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in