Het Pauperparadijs heeft nu een theatrale audiogids.

Alsof je ín de geschiedenis loopt, zo ervaar je de audiotour door 'het pauperparadijs' die Suzanna Jansen maakte. Voor wie het boek niet kent: Jansen beschrijft er het grootschalige sociale experiment uit de negentiende eeuw in Veenhuizen in.

Article continues after the ad

Haar voorouders maakten daar deel van uit. Tienduizenden arme mensen werden vanaf 1823 naar deze heropvoedingsgestichten gestuurd. Wat begon als een bevlogen plan om de onderklasse een beter leven te geven, veranderde al vlot in een fuik waar mensen moeilijk nog uit kwamen. Liefst één miljoen Nederlanders van nu stammen van deze ‘paupers’ af. Het boek werd een ongekende bestseller (er werden meer dan 325.000 exemplaren verkocht).

'Je voelt in Veenhuizen de historie sterk, als je weet waar je moet kijken'

"Het idee voor deze theatrale fiets/wandeltocht ontstond tijdens de eerste lockdown," zegt Suzanna. "Mijn lezingen waren weggevallen en ik snakte ernaar te communiceren met lezers. Toen bedacht ik hoe sterk je in Veenhuizen de aanwezigheid van de historie voelt, als je tenminste weet waar je moet kijken.

Ik had wel eens een kleine groep mensen meegenomen naar het dorp om te laten zien wat me heeft geïnspireerd bij het schrijven van mijn boek, en waar het zich allemaal heeft afgespeeld. En het Gevangenismuseum had me al eens gevraagd of ik niet een audiotour kon maken. Nu viel dat ineens samen. Als zoveel mensen gingen wandelen en fietsen kon ik ze mijn Veenhuizen laten zien via hun koptelefoon - gegarandeerd coronaproof."

"Terwijl het Gevangenismuseum zocht naar financiering, luisterapparaten aanschafte en nog veel meer, ging ik aan de slag met het verhaal. Inge Wannet, audiomaker en theatermaker die zich heeft gespecialiseerd in voorstellingen op locatie, werd mijn compagnon. Samen vertaalden we wat ik te vertellen had naar een luistertocht. Zij de audio, ik de tekst, zij de regie, ik de inspreekstem. We vroegen acteur Paul R. Kooij erbij, die een hoofdrol speelt in de theatervoorstelling Het Pauperparadijs, om zijn mooie stem."

"En zo werd het een theatrale luistertocht, waarbij we met vertellingen, voorleesfragmenten, korte scènes en muziek de tijdlagen van Veenhuizen ontvouwen – van de negentiende-eeuwse Maatschappij van Weldadigheid tot het huidige gevangenisdorp. Om zo de historie te ervaren die onder het heden verborgen ligt. En om de plekken te zien die een rol spelen in mijn boek."

"Bij het proefluisteren kreeg ik zelf kippenvel. Ik ken het verhaal natuurlijk, maar ik had het nooit eerder gehóórd. En dan precies daar waar de historie heeft plaatsgevonden…"

"De luistertocht bestaat naast mijn boek. Het is een aanvulling. Maar voor wie het niet gelezen heeft is het net zo goed een bijzondere tocht. Je loopt of fietst in je eigen tempo van luisterpunt naar luisterpunt. Veenhuizen is uitgestrekt, dus wandelend ben je een hele dag op pad, op de fiets ongeveer een halve. De tocht kan ook deels per auto worden afgelegd, maar niet helemaal."

De luistertocht is exclusief verkrijgbaar bij het Gevangenismuseum. Het is verstandig vooraf te reserveren. Introductieprijs 7,50.

Foto's (c) Brunopress, Het Nationaal Gevangenismuseum

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in