'Het was een bizarre opdracht.'

Het vierkoppige team van experts van Het geheim van de Meester gaat de ultieme uitdaging aan: het reconstrueren van De Nachtwacht op ware grootte. Gaat het lukken om dezelfde betovering van het geliefde meesterwerk in de reconstructie te vatten? 

In de vierdelige reeks probeert het team de persoon Rembrandt, zijn schildertechnieken en de geschiedenis van het wereldberoemde doek te doorgronden. 

Article continues after the ad

De uitdaging 

Onderzoeker en kunstenaar Lisa Wiersma, wetenschapshistoricus Thijs Hagendijk, materiaaldeskundige Joris Dik en restaurator Michel van de Laar hebben alles op alles gezet om de centrale vraag te beantwoorden: hoe werkte de meester zelf?

Vallen en opstaan 

Het schildersatelier van Lisa Wiersma bevond zich het afgelopen jaar op een wel hele bijzondere plek. Maandenlang schilderde zij met haar medeschilders dag in dag uit tegenover de Eregalerij in het Rijksmuseum. Dit trok veel bekijks, van zowel bekende als onbekende gasten. 

Tot grote verbijstering van het team moet de hele opstart opnieuw

Onder het toeziend oog van bezoekers ging niet altijd alles goed. Zo wordt het optimisme van de voorspoedige start al snel verstoord door de grote zuigende werking van het doek bij de opzet met de doodverf. Tot grote verbijstering van het team moet de hele opstart opnieuw en wordt het immense project nog meer een race tegen de klok dan het al was. 

“Het was enorm spannend om aan dit avontuur te beginnen," zegt Wiersma. "We hebben te maken gehad met tegenslagen, verrassingen en alles wat daar tussen zit. Door dingen na te doen en uit te vinden hebben we geprobeerd te achterhalen wat Rembrandt ooit heeft gedaan. Het was een bizarre opgave, maar we zijn heel blij dat we dit hebben mogen doen.”

De Nachtwacht is in ruim 350 jaar zeker 25 keer behandeld of gerestaureerd

In het programma levert het team de reconstructies op in de staat waarin het origineel zich op dit moment bevindt. De Nachtwacht is in ruim 350 jaar zeker 25 keer behandeld of gerestaureerd en heeft een aanval met zuur en een mes overleefd. Aan het begin van de 18e eeuw zijn aan alle zijden repen van het schilderij gesneden om het grote werk te laten passen in het nieuwe stadhuis, het huidige Paleis op de Dam. In het team ontstaat een pittige discussie; Houden ze zich aan de opdracht en moeten de stukken er ook bij de reconstructie af of laten zij het werk intact om te laten zien hoe Rembrandt De Nachtwacht oorspronkelijk bedoeld heeft? 

Operatie Nachtwacht 

Al ruim twee jaar ontleedt een groep wetenschappers van het Rijksmuseum onder de naam Operatie Nachtwacht met de nieuwste en meest geavanceerde technieken het schilderij en verzamelt hiermee ontzettend veel data. Dat onderzoek vormde een belangrijke basis om in de huid van Rembrandt te kruipen en zijn schildertechnieken na te bootsen en materialen te reconstrueren.

(c) Ben Roberts / Panos Pictures

Taco Dibbits, hoofddirecteur Rijksmuseum: ”Het is zo’n bijzondere prestatie wat hier is neergezet. Het draagt bij aan een nog grotere kennis over De Nachtwacht. Een belangrijke aanvulling op Operatie Nachtwacht, wat het startpunt was van deze uitdaging."

Het geheim van de Meester: De Nachtwacht is vanaf vandaag, 25 januari 2022, te zien om 20:25 op NPO 2. 

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in