Onlosmakelijk deel van onze geschiedenis.

Het is een gevoelig, maar noodzakelijk onderwerp: de tentoonstelling over slavernij in het Rijks. Niet als een zwarte bladzijde die je kunt omslaan, maar als een onlosmakelijk onderdeel van onze geschiedenis.

Article continues after the ad

Koning Willem-Alexander opende de expositie al eerder, het museum en de tentoonstelling kunnen elk moment ook open gaan voor het publiek, afhankelijk van de versoepelingen (momenteel is sprake van 5 of 9 juni 2021).

Jacob Coeman, Surapati en een tot slaaf gemaakte bediende naast de familie Cnoll, 1665 Rijksmuseum

In tien waargebeurde, persoonlijke verhalen wordt met behulp van kunst, teksten en objecten een beeld geschept over slavernij.

Tien persoonlijke verhalen

Het is voor het eerst dat het Rijks slavernij in de Nederlandse koloniale periode in beeld brengt.

Anoniem, Tot slaaf gemaakte mannen graven trenzen, ca. 1850 Rijksmuseum, aankoop met steun van het Johan Huizinga Fonds/Rijksmuseum Fonds

'Het is een periode van 250 jaar die een onlosmakelijk onderdeel uitmaakt van onze geschiedenis,' aldus het Rijksmuseum. 'Een periode waarin mensen tot bezit en objecten in administraties werden gemaakt. In de tentoonstelling vertellen we tien waargebeurde verhalen van mensen die hierbij betrokken waren.'

'Tien persoonlijke verhalen over mensen die bijvoorbeeld tot slaaf waren gemaakt of slavenhouder waren. Of over mensen die zich verzetten en mensen die in slavernij naar Nederland zijn gehaald. Hoe zagen hun levens eruit? Hoe verhielden zij zich tot het systeem van slavernij? Konden zij eigen keuzes maken?'

Toen en nu

Op de tentoonstelling zie je objecten uit nationale en internationale musea, archieven en particuliere collecties.

Tronco (meervoudige voetboei) voor het ketenen van tot slaaf gemaakte mensen, ca.1600–1800 Rijksmuseum, schenking van de heer J.W. de Keijzer

Naast de objecten, schilderijen en bijzondere archiefstukken krijg je mondelinge bronnen, gedichten en muziek te horen. De audioverhalen zijn ingesproken door o.a. Joy Delima, Remy Bonjasky en Reza Kartosen-Wong, die vanuit hun eigen achtergrond, elk een band hebben met één van de tien personen.

Om een completer verhaal te vertellen worden objecten getoond die niet eerder in het Rijksmuseum te zien zijn geweest. Zoals spullen die door mensen in slavernij werden gekoesterd, maar ook werktuigen die op de plantages werden gebruikt.

Koloniale periode

De tentoonstelling beslaat de Nederlandse koloniale periode van de 17de tot en met de 19de eeuw.

Anoniem, Augustus van Bengalen houdt de pijp van Hendrik Cloete vast, ca. 1788 Archief Swellengrebel-Boekee, Sint Maarten

Zowel de slavernij in Suriname, Brazilië en het Caribisch gebied (trans-Atlantisch), met de rol van de West-Indische Compagnie (WIC), als de Nederlandse koloniale slavernij in Zuid-Afrika en Azië waar de Verenigde Oost Indische Compagnie (VOC) actief was, komen aan bod.

Ook de effecten van het systeem in Nederland zelf in die periode worden belicht. Het levert een brede geografische, en tegelijk tevens specifiek Nederlandse blik op, die niet eerder in een nationaal museum is getoond. Je kunt de verhalen ook online bekijken.

Spiegelbeeld

Het is een indrukwekkende tentoonstelling, waarbij je steeds wordt geconfronteerd met je eigen spiegelbeeld.

Conservator Eveline Sint Nicolaas zegt dat de spiegels tot doel hebben om de bezoeker bewust te maken van zichzelf, maar ook van de ander. Ze vertelt dat het gebroken spiegel-effect hopelijk stemt tot nadenken en uitnodigt tot reflectie.

Foto's (c) Rijksmuseum, Brunopress

Elke week het laatste nieuws ontvangen in je mailbox? Het beste van Nouveau.nl, Máxima en cultuur voor leuke vrouwen met stijl. Schrijf je in