Een schrikbarend cijfer: twee derde van het aantal vrouwen dat een hartinfarct niet overleeft, heeft vooraf geen duidelijk signaal gevoeld - of herkend. 

Een infarct komt helaas (te) vaak als een sluipmoordenaar; met het gezicht van een griepje of vermomd als hyperventilatie worden patiënten en artsen om de tuin geleid.

'Paniekaanval'
Los van het feit dat veel symptomen met name bij vrouwen vaak worden afgedaan met ‘een paniekaanval’, ervaart het overgrote deel van de hartpatiënten vooraf geen symptomen die hen aan de bel doen trekken.

Verschillen tussen mannen en vrouwen 
De Amerikaanse arts Jennifer Haythe, die als directeur is verbonden aan het hart- en vaatziekten centrum voor vrouwen aan de universiteit van Columbia, geeft met boosheid aan dat veel vrouwen die wél met hun klachten bij een arts komen, geregeld worden afgewimpeld met ‘stress of angst problematiek’, waardoor ook die alerte groep soms te laat geholpen wordt. 

Lees ook: Miljonairs geven hun gouden tips: zo eet je je een weg naar succes

Draag rood dag
Deze maand is het in Amerika ‘de maand van het hart’ en 3 februari staat bekend als ‘Dress Red Day’. In Nederland hebben wij de ‘draag rood dag’ op 29 september. In beide gevallen staat die dag in het teken van vrouwen met hart- en vaatziekten en wordt er in Nederland door de Hartstichting om meer bewustwording en aandacht gevraagd voor de verschillen tussen mannen en vrouwen bij hart- en vaatziekten en hoe ze te voorkomen. 

Het is dus zaak zoveel mogelijk te weten te komen over waar wij op moeten letten, welke zo goed verstopte waarschuwingssignalen er allemaal zijn en hoe we die bij onszelf kunnen filteren. 

1. Drukkend gevoel op de borst 
Een drukkend gevoel op de borst weet iedereen aan te merken als symptoom en is bij mannen en vrouwen gelijk. Een vervelende, scherpe, soms brandende pijn, die bij sommigen als licht zeurend en bij anderen ‘zo heftig alsof er een olifant op staat’, wordt ervaren. 

2. Duizelig of licht in het hoofd en andere pijn 
Bij vrouwen komt vaker kortademigheid voor en benauwdheidsklachten, soms met overgeven. Wij schijnen ook vaker pijn in ons nek, keel, bovenbuik of rug te ervaren. Dit komt doordat de zenuwvezels in onze arm en kaak bij elkaar komen in de hersenzenuw en ons brein de pijn vanuit ons hart daarmee verwart. 

Plotseling uitbreken in koud zweet, duizeligheid en licht in het hoofd kunnen ook signalen zijn van een infarct. 

3. Forse afname van energie 
Huppelde je voorheen nog altijd probleemloos de trap op en af en sta je nu ineens te hijgen na de eerste paar treden? Dat klinkt als een serieuze waarschuwing die onderzocht dient te worden. Vraag jezelf af wanneer het begonnen is en overleg grondig met een arts. 

4. Zware of snelle adem 
Als je adem met name in rust ook sneller, zwaarder, korter is dan normaal, kan dat duiden op een infarct of hartritmestoornissen. Loop er niet mee door, maar laat het onderzoeken. 

5. Algemeen gevoel van lusteloosheid of extreme vermoeidheid 
Meestal komen de symptomen niet tegelijk waardoor een infarct voor een griep wordt aangezien, de valkuil waardoor zoveel mensen er helaas nog steeds aan overlijden. 

Bij twijfel
Ben jij een fit persoon die op een dag wakker wordt met een griepgevoel, dan zul je dat zeer waarschijnlijk ook wel hebben. Maar heb je overgewicht, een hoge bloeddruk, kortom: een minder energiek lijf? Raadpleeg dan bij twijfel wat eerder een dokter en neem je klachten in ieder geval heel serieus. 

Zoals dr. Haythe, en velen met haar, zegt: voel je je anders dan je van jezelf gewend bent, ervaar je iets dat lijkt op een van de genoemde symptomen zonder ermee bekend te zijn, of een griep die toch net iets anders aanvoelt? Consulteer een arts en loop er niet mee door. 

Loop ik risico? 
Sommige mensen lopen meer kans op infarcten dan anderen. Enkelen krijgen jaren eerder al kleine signalen, die op een verhoogd risico op hartziekten op latere leeftijd kunnen duiden. Zoals vrouwen die een zwangerschapsvergiftiging oplopen of een hoge bloeddruk hebben tijdens hun zwangerschap. 

Afwijkende oorlellen en oogleden 
Volgens de resultaten van een studie die in 2013 circuleerde kunnen de volgende ongewone lichamelijke kenmerken een teken zijn van aanleg voor een verhoogd risico: 

* gele vetophopingen rondom de oogleden 

* kaalheid bovenop het hoofd (hoe kaler en hoe jonger, des te groter het risico) 

* een diagonale vouw of rimpel in je oorlel 

Hoe meer kenmerken, des te groter het mogelijke risico. 

Ze klinken misschien gek, maar dr. Haythe neemt ze serieus en kijkt sindsdien altijd meteen naar de oorlellen en oogleden van haar patiënten.